Giáo sư Hoàng Minh Chính từ trần, hưởng thọ 85 tuổi

2008.02.08

Thưa quư thính giả, tin buồn đầu năm cho những nhà hoạt động dân chủ: Cụ Giáo Sư Hoàng Minh Chính, một trong những nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng của Việt Nam vừa qua đời tối ngày 7 tháng 2 năm 2008 tại Hà Nội, thọ 85 tuổi.

Giáo sư Hoàng Minh Chính. RFA file photo.

Gia đ́nh Cụ cho biết sau một thời gian dài lâm trọng bệnh, Cụ mất lúc 11 giờ lẻ 8 phút tối mùng Một Tết Mậu Tư.

Đi tiên phong trong việc kêu gọi đổi mới

Sinh ngày 16 tháng 11 năm 1922 tại Hà Nam, Cụ theo cách mạng từ lúc mới 15 tuổi, từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong chính phủ và trong hệ thống đảng. Các chức vụ thường được nhắc đến là Cụ từng làm Thứ Trưởng Bộ Giáo Dục, Hiệu Phó Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc và Viện Trưởng Viện Nghiên Cứu Mác-Lênin.

Trong thời gian làm việc cho đảng và nhà nước, Cụ Hoàng Minh Chính từng được ca ngợi là một trong số rất ít nhà tư tưởng lớn của chế độ, cho tới năm 1960 khi Cụ bắt đầu lên tiếng đặt vấn đề về những quyết định đổi mới và kêu gọi phải cải cách dân chủ.

Những người cùng thời coi Cụ là người đứng trong hàng ngũ tiên phong trong việc đ̣i hỏi đảng phải đổi mới, và phải tôn trọng dân chủ.

Nhưng cũng chính những lời kêu gọi biểu hiện ḷng yêu nước đă khiến Cụ lâm vào hoàn cảnh đầy khó khăn. Bị xếp vào thành phần xét lại chống Đảng, Cụ bị tù cả thảy 11 năm và 9 năm quản chế, khởi đầu từ 1967 kéo dài đến năm 1990.

Đến năm 1993, Cụ cho phổ biến thư ngỏ gửi Quốc Hội, trong đó yêu cầu các đại biểu can đảm hủy bỏ điều bốn hiến pháp, để xây dựng một thể chế chính trị tự do, dân chủ, đa nguyên đa đảng.

Bị cáo buộc tuyên truyền chống Đảng

Việc làm này cùng với những lời phát biểu qua báo đài ở nước ngoài đă đẩy Cụ vào tù trở lại hồi 1995 bằng bản án 1 năm với cáo buộc âm mưu tuyên truyền chống Đảng.

Sau đó dù vẫn bị quản chế, hôm 19 tháng 5 năm 2000, Cụ cùng với những nhà bất đồng chính kiến khác như các ông Nguyễn Thanh Giang, Hoàng Tiến, Phạm Quế Dương, Trần Dũng Tiến tiếp tục lên tiếng kêu gọi đổi mới và dân chủ.

Cách đây 2 năm, Cụ và một số người đồng ư hướng ở trong và ngoài nước đưa ra kế hoạch khôi phục lại Đảng Dân Chủ Việt Nam. Đây là đảng Cụ nắm chức Tổng Thư Kư cho đến ngày mất.

Năm 2005, qua một quyết định đến giờ vẫn được nhiều người coi là bất ngờ, nhà nước Việt Nam đồng ư cho Cụ sang Hoa Kỳ chữa trị bệnh ung thư tuyến tiền liệt.

Trong thời gian có mặt tại Mỹ, Cụ được Quốc Hội Liên Bang Hoa Kỳ mời điều trần về t́nh h́nh chính trị, nhân quyền Việt Nam, và diễn thuyết ở nhiều nơi, trong đó có đại học nổi tiếng Harvard.

Tất cả những bài phát biểu của Cụ đều có chung một nội dung là người dân Việt Nam không c̣n tin vào Đảng Cộng Sản, người dân Việt Nam mong muốn thấy đổi mới chính trị, mong muốn thấy đất nước của ḿnh có tự do, có dân chủ và nhân quyền được tôn trọng.

Cụ không quên kêu gọi Hoa Kỳ và những nước văn minh tân tiến làm áp lực buộc giới lănh đạo Hà Nội phải tôn trọng ư kiến của người dân.

Những bài phát biểu của Cụ đă tạo cơ hội cho Đảng dựng một chiến dịch dùng báo chí để công kích Cụ, trong đó có cả những bài viết được phổ biến với nội dung cho rằng Cụ là người phản quốc, phản bội dân tộc.

Dù vậy, Cụ vẫn được chấp thuận trở về lại Việt Nam, và dù sống những ngày cuối đời trong t́nh trạng như bị giam lỏng, Cụ vẫn đứng đầu danh sách thành lập phong trào dân chủ mang tên Khối 8406.

Cũng trong những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời, sức khỏe của Cụ sa sút rơ. Cụ đă nhiều lần phải nhập viện, và phải thở bằng ống dưỡng khí.

Cũng trong thời gian này, Cụ đồng ư dành cho Ban Việt Ngữ Đài Á Châu Tự Do chúng tôi một cuộc phỏng vấn cuối cùng, nhưng cuộc phỏng vấn không bao giờ được thực hiện v́ sức khỏe của Cụ mỗi ngày một yếu hơn trước.

Cụ mất tối hôm qua ở nhà riêng, sau khi nhận lời chúc thọ của con cháu và bằng hữu. Gia đ́nh Cụ cho hay lễ tang sẽ được cử hành vào ngày Thứ Bảy tuần sau.


trở về đầu trang

 Những trăn trở, nguyện ước của ông

Hoàng Minh Chính  trước lúc qua đời

2008.02.08

Việt Hùng, phóng viên đài RFA

Giáo sư Hoàng Minh Chính, nguyên Tổng thư kư đảng Dân chủ Việt Nam, từng là Viện trưởng Viện Triết học Mác-Lênin, một người đă dấn thân quên ḿnh cho lư tưởng tự do dân chủ tại Việt Nam đă từ giă cơi trần hôm mồng một Tết tại Hà Nội.

Giáo sư Hoàng Minh Chính, ảnh chụp sau chuyến đi Mỹ chữa bệnh trở về.

Là một nhà cách mạng tiên phong, đă từng có lúc ông Hoàng Minh Chính phải chịu cảnh ngục tù do chính những người cộng sản từng “nằm gai nếm mật” với ông ra lệnh.

Trong câu chuyện với Việt Hùng của đài chúng tôi, từ Hà Nội cô Trần Thị Thanh Hà, trưởng nữ của giáo sư Hoàng Minh Chính nói về sự ra đi của thân phụ cô.

Trần Thị Thanh Hà: Cha tôi mất vào lúc 23 giờ 8 phút đêm ngày mùng 1 Tết, rạng sáng ngày mùng 2 Tết. Cụ bị ung thư nên lúc cụ đi cụ rất tỉnh. Ngày buổi sáng ngày mùng 1 Tết khi tất cả con cháu đến chúc Tết cụ th́ cụ vẫn nhận ra. Khi cụ đi lúc nào gia đ́nh cũng có người ở bên cạnh. Gia đ́nh chúng tôi vẫn động viên cụ ráng ở lại để cho Phong trào Dân chủ ở Việt Nam có chỗ dựa.

Hôm trước ngày cụ mất một ngày do cụ không nghe được, phải truyền Oxygen qua cuống họng, ăn bằng thông nên cụ không nói được, chỉ có thể giao tiếp với cụ viết ra giấy. Gia đ́nh tôi đă viết ra giấy nói là cụ cố gắng kéo dài thời gian sống để làm chỗ dựa cho Phong trào Dân chủ th́ cụ gật đầu và chớp chớp mắt…

Cụ đă chiến đấu rất kiên cường, các bác sĩ ở đây họ nói cụ là người rất có bản lănh và kiên cường th́ mới có thể kéo dài sự sống được đến như vậy, chứ c̣n như nhiều người khác th́ họ buông xuôi và đi rồi. Gia đ́nh th́ cũng đă được chuẩn bị tinh thần trước rồi nên gia đ́nh cũng không bị đột ngột về chuyện này.

Việt Hùng: Biết rằng đời người sẽ có lúc ra đi nhưng sự ra đi của giáo sư Hoàng Minh Chính để lại một khoảng trống cho các nhà dân chủ ở tại Việt Nam cũng như cho phong trào dân chủ chung…

Cả một đời tranh đấu cho dân tộc

Trần Thị Thanh Hà: Tôi chỉ nghĩ là cha tôi đă mấy chục năm nay đă chiến đấu cho phong trào dân chủ tại Việt Nam. Trong tâm tư của cụ, cụ mong muốn Việt Nam có một nền dân chủ, v́ thế cụ bảo là cụ đă hi sinh để tái lập lại sự hoạt động của Đảng Dân chủ Việt Nam.

Chúng tôi đă phải bịt ống thở để cho cụ nói, theo di chúc của cụ, cụ dặn ḍ, có Tổ quốc th́ mới có gia đ́nh và có gia đ́nh th́ mới có chúng ta, v́ thế các con và gia đ́nh phải biết hi sinh cá nhân ḿnh cho Tổ quốc.

Qua lời dặn ḍ của cụ th́ chúng tôi trong gia đ́nh cũng cố gắng sống theo tinh thần của cụ đă dặn lại trước lúc ra đi là mong muốn phong trào dân chủ Việt Nam phát triển trên tinh thần bất bạo động, dân chủ ôn ḥa để đưa đất nước Việt Nam phát triển lên th́ dân tộc Việt Nam mới giàu mạnh được. Đấy là nguyện vọng của cụ và gia đ́nh rất mong là sẽ thực hiện được điều đấy.

Việt Hùng: Theo như cô nói trước lúc ra đi giáo sư Hoàng Minh Chính không có nói được nữa, vậy lúc trước giáo sư có dặn ḍ điều ǵ hay không?

Trần Thị Thanh Hà: Thời gian trước th́ cụ không nói được, nhưng bịt ống dẫn thở lại th́ cụ nói được, nghe vẫn hiểu được, vẫn nói được thành tiếng do đó thời gian đó cụ nói ǵ chúng tôi vẫn ghi lại, lúc nào cụ không nói được th́ cụ lại viết ra.

Cụ cứ bảo đưa giấy bút cho cụ, chúng tôi đọc những ǵ cụ viết chúng tôi hiểu được cụ muốn nói ǵ. Cụ dặn ḍ mọi việc, phải đấu tranh cho nhân dân như thế nào để đưa phong trào dân chủ đến thành công cho Tổ quốc, đó là điểm chính mà cụ muốn nói.

Những trăn trở, nguyện ước cuối đời

Việt Hùng: Nguyện ước của giáo sư Hoàng Minh Chính là phục hồi sự hoạt động của Đảng Dân chủ Nhân dân và chuyển tiếp cho thế hệ mai sau.

Trần Thị Thanh Hà: Chuyện này th́ ba tôi không quyết định được v́ sức cụ yếu, tâm tư của cụ là đảng Dân chủ Việt Nam phải trở thành một chính đảng tốt để có thể cùng với các đảng phải chính trị khác lănh đạo đất nước để cho đất nước Việt Nam không chỉ có một đảng nữa mà phải đa đảng, đó là ư nguyện của cụ.

Sự nghiệp của cụ th́ cụ chỉ đủ sức để thành lập và phục hồi đảng họat động trở lại, phần c̣n lại là do quyết định của ban lănh đạo mới. Giai đoạn cuối th́ cụ cứ trăn trở, nhưng gia đ́nh th́ không muốn cụ làm việc nữa, chỉ mong là cụ nghỉ c̣n việc điều hành lănh đạo th́ Ban thường vụ Trung ương đảng Dân chủ Việt Nam sẽ lo v́ đảng Dân chủ này đă có một Ban lănh đạo rồi.

Việt Hùng: Trở lại thời gian khi giáo sư Hoàng Minh Chính c̣n điều trị tại Bệnh viện, ghi nhận tinh thần chăm sóc của các bác sĩ, y tá như thế nào?

Trần Thị Thanh Hà: Về cơ bản th́ tôi thấy các bác sĩ và y tá rất tận t́nh. Trong lần ông Đại sứ Hoa Kỳ đến thăm cụ tại Bệnh viện th́ chúng tôi cũng đă nói rồi, một phần cụ khỏe mạnh cũng là do sự tận t́nh của các bác sĩ và y tá. Họ tận t́nh chăm nom cho cụ.

Ngoài ra c̣n phải kể đến sự chăm sóc quan tâm của gia đ́nh và bạn bè nữa. Gia đ́nh thường xuyên túc trực bênh cạnh cụ, bạn bè th́ thường xuyên tới thăm hỏi cụ, động viên tinh thần và vật chất cho cụ rất lớn, c̣n bệnh viện th́ về thuốc và nhiệt t́nh và quí trọng cụ.

Việt Hùng: Cho đến bây giờ gia đ́nh đă có quyết định về ngày phát tang chưa thưa cô?

Trần Thị Thanh Hà: Hiện gia đ́nh đang bàn, nhưng có lẽ là sẽ vào ngày mùng 10 âm lịch của Viêt Nam, hôm nay là mùng 2 Tết, v́ ở Việt Nam có tập tục đi xem ngày, v́ ngày đó là ngày tốt và cũng thuận cho Tết ta hơn nên mọi người cũng thư thả thời gian hơn cho nên nhiều khả năng sẽ vào ngày mùng 10 Tết âm lịch.

Việt Hùng: Trước khi chia tay quí vị thính giả của đài cô có điều ǵ chi sẻ về sự ra đi của thân phụ cô?

Trần Thị Thanh Hà: Tôi chỉ nghĩ là cha tôi mất đi là một tổn thất lớn đối với gia đ́nh. Với con cháu trong gia đ́nh th́ cụ là một tấm gương lớn. Là con là cháu, chúng tôi rất quí trọng và phục cụ về những việc làm của cụ.

Đối với phong trào dân chủ nói chung th́ đây cũng là một sự mất mát. Tôi nghĩ niềm mong muốn lớn nhất của cụ là Phong trào dân chủ Việt Nam làm sao phát triển được để mọi người cùng được hưởng nền dân chủ và nhân quyền của ḿnh.

Qua tâm tư của cụ, chúng tôi con cháu trong gia đ́nh chỉ mong là đất nước Việt Nam phải làm sao thực hiện những điều như vậy th́ chúng tôi mới cảm thấy thỏa măn, thỏa đáng được mong muốn của cụ đích thực là người Việt Nam ngẩng cao đầu với tất cả các nước trên thế giới.

Đó cũng chính là ư nguyện của cụ và cũng là mong muốn của gia đ́nh chúng tôi.

Việt Hùng: Xin cám ơn cô Trần Thị Thanh Hà, thay mặt quí thính giả của đài xin được gửi lời chia buồn sâu sắc tới gia đ́nh.


trở về đầu trang

Các nhà Dân chủ Hải ngoại thương tiếc

Giáo sư Hoàng Minh Chính

2008.02.10

Thiện Giao, phóng viên đài RFA

Sự ra đi của giáo sư Hoàng Minh Chính đă để lại niềm thương tiếc trong ḷng những người tranh đấu cho dân chủ nhân quyền tại Việt Nam. Có người, đơn giản chỉ phát biểu rằng họ ngưỡng mộ ông; có người cho rằng sự ra đi của giáo sư Hoàng Minh Chính tương tự sự ra đi của trung tướng Trần Độ; những người khác tin vào ông, như tin vào tinh thần của một người lính, một người lính không bao giờ rời bỏ vị trí chiến đấu.

Từ hải ngoại, những nhà dân chủ, những người đă từng là nạn nhân trong vụ “xét lại chống đảng,” hay những nhà báo, nghĩ ǵ về sự ra đi của cụ Hoàng Minh Chính? Biên tập viên Thiện Giao của đài chúng tôi có bài tường thuật sau đây.

Một ngôi sao, biểu tượng của phong trào tranh đấu cho dân chủ, đă tắt lịm trên bầu trời Việt Nam.

“Cụ đă tranh đấu cho đến ngày không c̣n sức lực đấu tranh. Đó là một con người dũng cảm. Tôi ngưỡng mộ cụ.”

“Sự ra đi của cụ tương tự như sự ra đi của trung tướng Trần Độ.”

“Ông không phải là một nhà chính trị lỗi lạc hay một chính khách tài ba, ông, đơn giản là một người lính, người lính chúng ta tin tưởng được, v́ người lính ấy sẽ không bao giờ rời bỏ vị trí chiến đấu của ḿnh.”

Vầng sáng của ngôi sao ấy sẽ không tắt, sẽ c̣n vang rộng trong phong trào tranh đấu cho dân chủ, dân quyền, và đa nguyên đa đảng tại Việt Nam.

 “Sự ra đi của cụ để lại tiếng vang rộng lớn trong phong trào dân chủ, đây là xin nói về những người đồng ư, đi cùng đường với cụ, như cụ Trần Khuê trong nước chẳng hạn. Cả những người không đồng ư cũng phải thừa nhận cuộc đấu tranh không ngừng nghỉ của cụ, mà theo cách nói trong nước, là một nhà “cách mạng lăo thành.”

Những người gọi đến đại diện cho những ai hâm mộ, nh́n ông như một cái ǵ để ḿnh có thể đặt ḷng tin vào, một chỗ để ḿnh dựa vào trên con đường đấu tranh. ”

Nhà tranh đấu cho dân chủ, nhà bất đồng chính kiến hàng đầu Việt Nam, giáo sư Hoàng Minh Chính, đă ra đi sau những nổ lực cuối cùng trong một cuộc tranh đấu c̣n đang dang dở, đó là, viết bản kiến nghị yêu cầu thay đổi hiến pháp của nước Cộng Ḥa Xă Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.

Từ California, nhà báo Nguyễn Tuyển của nhật báo Người Việt, người chịu trách nhiệm các tin tức liên quan đến t́nh h́nh thời sự và chính trị của Việt Nam, bày tỏ.

“Ông cụ là người đă tận tụy suốt cả đời đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam từ khi ông nhận ra rằng chủ nghĩa Cộng Sản là điều sai lầm, rằng chủ nghĩa Cộng Sản là con đường dẫn đến tai họa cho dân tộc. Từ đó, cụ Hoàng Minh Chính đă khuyến cáo các lănh tụ Cộng Sản quay lại con đường không Cộng Sản để đất nước có một ngày mai tốt đẹp hơn.

Họ đă bỏ tù ông v́ điều này. Cụ Hoàng Minh Chính đă ở tù suốt mấy chục năm, nhưng cụ vẫn là người kiên cường cho con đường tranh đấu mà cụ nghĩ là đúng, và cụ đă tranh đấu cho đến ngày không c̣n sức lực đấu tranh. Đó là một con người dũng cảm. Tôi ngưỡng mộ cụ Hoàng Minh Chính.”

Có người đồng ư, cũng rất có thể, có người không đồng ư với con đường của giáo sư Hoàng Minh Chính đă đi. Theo nhận định của ông Nguyễn Ngọc Bích, nguyên trưởng ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do, cụ đă từng là bí thư Đảng Dân Chủ, vệ tinh của đảng Cộng Sản từ năm 1945, 1946, mà về sau các đảng này bị giải tán v́ giới lănh đạo Đảng Cộng Sản Việt Nam e ngại một trường hợp tương tự đă xảy ra tại Đông Âu. Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích bày tỏ những cảm nghĩ của ông đối với nhà tranh đấu Hoàng Minh Chính.

“Qua những lời trao đổi và cả những lần gặp mặt, tôi thấy có sự kính trọng đặc biệt cho một trí thức dân chủ kiên cường. Cụ là một nhà cách mạng khi c̣n là thanh niên từ khi trong bộ đội. Cụ là người đă tổ chức đánh phi trường Gia Lâm. Sau này, v́ vụ “chống Đảng xét lại” oan uổng, cụ bị Lê Duẫn, Lê Đức Thọ bỏ tù mấy chục năm nhưng vẫn giữ ḷng son sắt với quê hương.”

Từ Pháp Quốc, nhà văn Vũ Thư Hiên, một nạn nhân của vụ “xét lại chống Đảng” như giáo sư Hoàng Minh Chính, kể rằng ông theo dơi hàng ngày, và biết trước cách đây 2 hôm, sức khỏe của cụ Hoàng Minh Chính đă xuống đến mức thấp nhất. Lúc ấy, ai nói, ông cũng chỉ có thể nghe, rồi có cử chỉ gật hay lắc đầu, nhưng không nói được. Nhà văn Vũ Thư Hiên bày tỏ.

“Sự ra đi của giáo sư Hoàng Minh Chính là một tổn thất lớn cho phong trào dân chủ, v́ ông là một gương mặt lớn, một con người đấu tranh không mệt mỏi cho mục tiêu đem lại dân chủ và tự do cho nhân dân. Bây giờ, lần này, với lẽ trời đất xảy ra, ông đă chiến đấu đến giây phút cuối cùng là bản kiến nghị yêu cầu thay đổi hiến pháp. Sự ra đi của ông làm tất cả mọi người xúc động, buồn rầu.”

Một nhân vật, đă từng liên lạc qua điện thoại hơn 10 năm qua cùng giáo sư Hoàng Minh Chính, cho biết ông sững sờ nhận tin nhà tranh đấu mà ḿnh kính trọng đă qua đời. Một tin rất buồn cho ngày đầu năm. Tuy nhiên, nhà báo Đinh Quang Anh Thái tin tưởng vào những hiệu ứng trong tương lai, để lại từ di sản hôm nay của cụ Hoàng Minh Chính.

“Cụ có một tấm ḷng chan ḥa đối với đất nước cũng như sự nghiệp đấu tranh dân chủ cho Việt Nam. Đây sẽ là một mất mát lớn cho phong trào dân chủ tại Việt Nam. Tuy nhiên, với tất cả những nỗ lực và đóng góp của cụ cho phong trào dân chủ, cụ đă để lại dấu ấn rất lớn cho những người đấu tranh và tôi tin rằng phong trào dân chủ Việt Nam sẽ tiếp tục những ǵ mà cụ Hoàng Minh Chính đă chiến đấu dở dang khi cụ qua đời.”

Phóng viên Thanh Quang của ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do đă từng hân hạnh được trao đổi và phỏng vấn giáo sư Hoàng Minh Chính tại đại học đường Harvard khi cụ sang Hoa Kỳ chữa bệnh cách đây ít lâu. Thanh Quang kể lại buổi diễn thuyết của tại Harvard hôm ấy.

“Tôi c̣n nhớ, buổi hạnh ngộ đó, khi nhà dân chủ Hoàng Minh Chính xuất hiện để diễn thuyết, hội trường đă đông nghẹt cả người Việt lẫn người Mỹ. Lúc đó cụ đă cao niên và bệnh nặng, nhưng tôi vẫn nhớ những lời nói hùng hồn vững mạnh đầy sức thuyết phục của ông về tương lai dân chủ Việt Nam khiến cho cả hội trường im phăng phắc theo dơi ḍng tư tưởng mà tôi tin chắc là đă, đang và sẽ góp phần đáng kể trong công cuộc dân chủ hóa cho Việt Nam trong một ngày không xa.”

Với những di sản để lại trong quá tŕnh tranh đấu gần nửa thế kỷ, sự ra đi của nhà bất đồng chính kiến Hoàng Minh Chính không hề đồng nghĩa với một dấu chấm hết. Trái lại, sự ra đi của ông rất có thể là một sự bắt đầu. Những di sản của ông sẽ vẫn tiếp tục ảnh hưởng lên các thế hệ đang tranh đấu cho dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam, sẽ vẫn tiếp tục là nơi mà người ta có thể đặt ḷng tin vào.

Đơn giản, v́ ông là một người lính không bao giờ rời bỏ vị trí chiến đấu.

Và đơn giản v́, người ta sẽ vẫn tiếp tục tranh đấu, khi những quyền căn bản nhất, nhưng cũng là thiêng liêng nhất, vẫn c̣n tiếp tục bị vi phạm.


trở về đầu trang

Bác sĩ Nguyễn Xuân Ngăi nói về sự ra đi

của ông Hoàng Minh Chính

2008.02.10

Nguyễn Khanh, phóng viên đài RFA

Ngay sau khi được tin Cụ Hoàng Minh Chính từ trần, Ban Việt Ngữ chúng tôi đă liên hệ với một trong những người rất gần gũi với Cụ là Bác Sĩ Nguyễn Xuân Ngăi, Phó Tổng Thư Ky đảng Dân Chủ Việt Nam. Sau đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt Bác Sĩ Ngăi đă dành cho chúng tôi.

Phó tổng thống Hoa Kỳ Dick Cheney tiếp nhận bức thư của Giáo sư Hoàng Minh Chính –Tổng thư kư đảng Dân Chủ XXI gửi cho Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush. Người đứng bên trái là Bs. Nguyễn Xuân Ngăi (PTDCVN).

Nguyễn Khanh: thay mặt cho quư thính giả, cám ơn Bác Sĩ dă dành cho chúng tôi buổi nói chuyện đặc biệt hôm nay. Cơ duyên nào đă đưa Bác Sĩ đến với Cụ Hoàng Minh Chính?

Bác sĩ Ngăi: từ rất lâu rồi, chúng tôi đă biết danh tiếng của Cụ Hoàng Minh Chính, một trong những bậc tiền bối đấu tranh cho tự do, dân chủ của Việt Nam. Tuy nhiên cơ hội đầu tiên tôi được gặp tận mặt cụ Hoàng Minh Chính là chuyến sang Hoa Kỳ chữa bệnh của Cụ vào tháng Tám năm 2005.

Nguyễn Khanh: trong những buỗi gặp gỡ đầu tiên như vậy, điều ǵ đă đưa Bác Sĩ và Cụ Hoàng Minh Chính đến chỗ đồng ư đứng chung trong một đảng phái chính trị?

Bác sĩ Ngăi: khi gặp Cụ tại Hoa Kỳ, chúng tôi có rất nhiều dịp để trao đổi. Dĩ nhiên, trước đó chúng tôi cũng đă biết nhau qua điện thoại, qua e-mail chẳng hạn, nhưng khi gặp tận mặt th́ mọi chuyện đều dễ dàng hơn. Chúng tôi trao đổi và đồng ư phải hợp tác chúng với nhau cho mục tiêu dân chủ hóa đất nước.

Nguyễn Khanh: qua những cuộc gặp gỡ như Bác Sĩ vừa nói, điểm nào từ phía Cụ Hoàng Minh Chính đă khiến Bác Sĩ nghĩ đây chính là người ḿnh sẽ cộng tác cho cuộc tranh đấu và cho các mục tiêu như Bác Sĩ mới tŕnh bày?

Bác sĩ Ngăi: có thể nói về tiếng tăm của Cụ Hoàng Minh Chính th́ ai cũng biết, Cụ là người anh cả, đầu đàn của các phong trào dân chủ trong nước từ những thập niên trước.

Anh em chúng tôi cũng biết nhiều về Cụ, về những nhân vật khác trong phong trào dân chủ Việt Nam được thành lập hồi đầu thắng Năm 2005, tức 3 tháng trước ngày Cụ sang Hoa Kỳ, như Giáo Sư Trần Khuê, như ông Phạm Quế Dương v.v…

Chúng tôi đă biết, đă tiếp xúc và cũng có thể nói là từ năm 2000, và chúng tôi –trên nguyên tắc- đă bắt tay làm việc từ năm 2000, khi chúng tôi nói đến các vấn đề như đấu tranh chống tham nhũng, đấu tranh chống các tệ trạng xă hội trong nước, th́ đă có những thông cảm ngay từ đầu. Nhưng chúng tôi chính thức làm việc chung kể từ khi chúng tôi trực tiếp gặp Cụ tại Hoa Kỳ.

Nguyễn Khanh: nếu có thể được, xin Bác Sĩ kể cho thính giả của chúng tôi nghe một trong những kỷ niệm quư giá nhất trong thời gian làm việc với Cụ Hoàng Minh Chính?

Bác sĩ Ngăi: trong thời gian 4 tháng có được cơ may gần gũi với Cụ lúc Cụ sang Hoa Kỳ chữa bệnh, tôi thấy ngày nào cũng quan tâm đến t́nh h́nh chính trị, vừa thức giấc là Cụ đă bày tỏ những ưu tư về chuyện đất nước. Tôi chưa thấy nhà chính trị nào như Cụ: bỏ hết th́ giờ, bỏ 100% th́ giờ của ḿnh để lo âu cho tự do, dân chủ của đất nước, đúng là một nhà chính trị chân chính.

Con đường Cụ đi không hề thay đổi, về cá nhân th́ lúc nào cũng thể hiện cho thấy Cụ là một nhà chính trị vô cùng chân chính, lúc nào cũng ưu tư, cũng lo lắng cho những công việc phải làm trước mắt. Tôi nhớ măi Cụ lúc nào cũng bảo câu “phải dân chủ hóa toàn diện đất nước”.

Nguyễn Khanh: xin Bác Sĩ thứ lỗi cho trước khi chúng tôi đặt câu hỏi kế tiếp. Bác Sĩ là người của Miền Nam, Cụ Hoàng Minh Chính là người của miền Bắc. Khi quyết định làm việc với một người có thể nói thuộc diện “kẻ thù cũ” của ḿnh, Bác Sĩ cảm nghĩ như thế nào? Có bao giờ Bác Sĩ nói điều đó với Cụ Hoàng Minh Chính hay không?

Bác sĩ Ngăi: trong vấn đề đấu tranh chung cho đất nước, Nam Bắc là một nhà, lúc nào chúng tôi cũng quan niệm điều đó.

Có thể nói với anh là trong quá tŕnh tôi là người của Miền Nam, từng đi tù cải tạo 3 năm, rồi sau đó vào trại tỵ nạn. Nhưng anh em chúng tôi nghĩ rằng khi muốn dân chủ hóa đất nước th́ điều cần phải làm là đoàn kết, đại đoàn kết. Thành ra trong chương tŕnh hoạt động của Đảng Dân Chủ Việt Nam, như chương tŕnh năm nay chẳng hạn, ba điều chính là dân chủ, đoàn kết và phát triển.

Đoàn kết đây là đoàn kết tất cả mọi người từ Bắc chí Nam. Có lần tôi đă nói là ngay cả các đảng viên cấp tiến của Đảng Cộng Sản Việt Nam mà đồng ư từ bỏ chủ nghĩa cộng sản để đi vào con đường dân chủ hóa đất nước, chúng tôi cũng đón nhận những người đó. Nói đến vấn đề dân chủ hóa Việt Nam, làm sao chúng ta có thể phân biệt Bắc Nam được? Đó là công việc chung, công việc chung của tất cả mọi người.

Nguyễn Khanh: ư tưởng đó được Cụ Hoàng Minh Chính chia sẻ như thế nào, thưa Bác Sĩ?

Bác sĩ Ngăi: rất rơ ràng, hoàn toàn không phân biệt và có thể nói là một trong những nhà dân chủ trong nước đầu tiên sang đây, Cụ rất sung sướng được gặp đồng bào hải ngoại.

Nguyễn Khanh: lần cuối cùng Bác Sĩ nói chuyện với Cụ là lúc nào?

Bác sĩ Ngăi: trong ṿng 1 tháng vừa qua, chúng tôi không thể nào nói chuyện được với Cụ, v́ cụ mê man, lúc tỉnh lúc mê, lúc tỉnh cũng không nói được v́ Cụ phải đặt ống thở. Chúng tôi chỉ nói chuyện được với con gái của Cụ là Chị Thanh Hà nhờ nói lại với Cụ, Cụ viết xuống rồi Chị Thanh Hà trao đổi lại với anh em. Lần cuối cùng tôi có dịp nói chuyện với Cụ cách đây đă hơn 1 tháng, sau đó th́ không nói chuyện được với Cụ nữa.

Thêm một chốt thời gian nữa là ngày 26 tháng Giêng 2008, cụ bắt đầu mê man, không thể nói chuyện được nữa.

Nguyễn Khanh: cảm nghĩ của Bác Sĩ và các anh em khác làm việc chung với Bác Sĩ khi được tin Cụ Hoàng Minh Chính từ trần như thế nào?

Bác sĩ Ngăi: chúng tôi cũng không ngờ là vào đúng ngày mùng Một Tết Mậu Tư, lại có một cái tang lớn vô cùng với những anh em trong đảng Dân Chủ Việt Nam. Tôi cũng nghĩ đây là cái tang chung của tất cả đồng bào trong và ngoài nước, với những ai đă biết đến Cụ Hoàng Minh Chính, biết đến một nhà dân chủ chân chính.

Cụ đă cố gắng chống chọi với bạo bịnh gần 3 tháng trời, cuối cùng cụ vĩnh viễn ra đi cách đây chỉ ít tiếng đồng hồ thôi, vào lúc 11 giờ 8 phút tối mùng Một Tết tại Hà Nội.

Đây là một cái tang rất lớn đối với anh em chúng tôi nói riêng, cũng là cái tang lớn đối với các anh em dân chủ và đồng bào trong ngoài nước.

Nguyễn Khanh: sự việc Cụ Hoàng Minh Chính ra đi sẽ ảnh hưởng thế nào đến cuộc tranh đấu mà Bác Sĩ và nhiều người trong, ngoài nước đang theo đuổi?

Bác sĩ Ngăi: Cụ lâm bịnh cũng gần 3 tháng rồi, thành ra chúng tôi đă chuẩn bị rất chu đáo những ǵ phải làm để nối tiếp công tŕnh của Cụ.

Tôi nghĩ rằng sự ra đi của Cụ đánh dấu sự bắt đầu của một giai đoạn mới, v́ theo chỉ thị Cụ đưa ra cách đây chừng hai tuần, th́ đây là một trang sử mới của dân tộc, trang sử của dân chủ, của đoàn kết và của phát triển. Thành ra Cụ mất là một mất mát lớn, nhưng nối tiếp công tŕnh của Cụ là mở trang sử mới cho dân chủ, đoàn kết và phát triển.

Nguyễn Khanh: riêng trường hợp đảng Dân Chủ Việt Nam th́ sao? Đă biết ai là người sẽ thay thế cụ Hoàng Minh Chính hay chưa?

Bác sĩ Ngăi: ngày 26 tháng Giêng 2008 là ngày Cụ bắt đầu quá yếu, sắp hôn mê, ngày đó Cụ đă chỉ thị bàn giao lại công việc của đảng Dân Chủ Việt Nam lại cho một Ban Thường Vụ. Ban Thường Vụ này gồm có 7 người.

Có nhiều điều tôi không thể nói công khai được, nhưng tôi có thể nói là Ban Thường Vụ đă chính thức hoạt động từ ngày 26 tháng Giêng 2008, và trong một thời gian rất ngắn, Ban Thường Vụ sẽ bầu lên một vị Tổng Thư Kư để thay thế vị Tổng Thư Kư quá cố là Cụ Hoàng Minh Chính.

Nguyễn Khanh: Bác Sĩ và những người trong đảng đang sống ở hải ngoại có dự tính về Hà Nội dự tang lễ của Cụ hay không?

Bác sĩ Ngăi: tất cả anh em của chúng tôi ở trong và ngoài nước đều muốn về dự tang lễ để tỏ ḷng kính trọng với vị Tổng Thư Kư đầu tiên của Đảng Dân Chủ Việt Nam. Tuy nhiên sự hiện diện của mọi người c̣n tùy thuộc vào từng hoàn cảnh, nhưng tất cả anh em chúng tôi đều muốn kề cận bên cạnh linh cữu của Cụ Hoàng Minh Chính.

Nguyễn Khanh: xin cám ơn Bác Sĩ Nguyễn Xuân Ngăi, và nhân đây chúng tôi xin được ngỏ lời chia buồn với Bác Sĩ, với Đảng Dân Chủ Việt Nam và với gia đ́nh Cụ Hoàng Minh Chính.


trở về đầu trang

Con người và quan điểm chính trị của ông

Hoàng Minh Chính qua lời kể của ông Bùi Tín

2008.02.11

Việt Long, phóng viên đài RFA

Nhà dân chủ hàng đầu của Việt Nam, ông Hoàng Minh Chính, vừa từ trần vào đúng vào ngày mồng một Tết Mậu Tư 2008 vừa qua. Từ một nhà lư luận giữ chức vụ Viện trưởng Viện Triết Học Mác-Lênin của Đảng Cộng Sản Việt Nam, một nhà tư tưởng trụ cột của đảng, ông đă chuyển đổi tư duy và chống lại những giáo điều không tưởng của chủ nghĩa cộng sản.

Nguyên do v́ đâu, và nhận định của ông về tương lai cuộc đấu tranh dân chủ cho Việt Nam hiện nay ra sao? Chúng tôi hỏi ư kiến ông Bùi Tín, một đảng viên cộng cản cao cấp, cựu Đại Tá Quân Đội Nhân Dân Việt Nam, từng là phó tổng biên tập báo Nhân Dân và là tổng biên tập báo Quân Đội Nhân Dân Chủ Nhật. Ông Bùi Tín từng tiếp xúc, trao đổi với ông Hoàng Minh Chính từ những năm 1950.

Việt Long: Thưa ông Bùi Tín, ông là một trong một số ít người đă biết ông Hoàng Minh Chính từ rất lâu năm. Ông Hoàng Minh Chính là Viện Trưởng Viện Triết Học Mác-Lênin, tức là một trong nhũng nhà tư tưởng, nhà lư luận hàng đầu của Đảng Cộng Sản Việt Nam, th́ v́ lư do ǵ ông Hoàng Minh Chính lại thay đổi tư duy và thay đổi từ bao giờ?

Ông Bùi Tín: Dạ. Ông Chính có thể nói là một nhà trí thức có tŕnh độ khá của Đảng CSVN. Ở ông Chính mà tôi quen có hơn 30 năm nay th́ là một con người mà trước hết tôi nghĩ là sự hiểu biết và chính là con người rất có nhân phẩm, tức là ổng dám nói những cái ǵ mà ḿnh nghĩ. Chính do đó mà lúc đảng cộng sản, bấy giờ mang tên Đảng Lao Động, thay đổi chính sách từ thân Tàu sang thân Liên Xô th́ ổng cũng phát biểu ư kiến ngay thật của ḿnh về chủ nghĩa Mác và chống lại những ǵ mang tính chất giáo điều Á Châu, lúc bấy giờ ổng nói như thế.

Sau này khi Đảng Lao Động đổi sang thân Tàu hơn thân Nga th́ ổng vẫn giữ quan điểm như thế, tức là giữ quan điểm mà ổng gọi là quan điểm chính thống của chủ nghĩa Mác. Chính do đó mà ông Trường Chinh có khi dựa vào những kiến thức của ông Chính để viết ra một số tài liệu có tính chất cương lĩnh, th́ chính ông Trường Chinh lại quay sang trị ông Chính, tức là trả thù ông Chính. Và từ chỗ đó mà ông Chính mất chức và sau đó nữa bị dính vào vụ Nhân Văn - Giai Phẩm và bị đi tù một thời gian khá dài. Thời gian tù của ổng lúc bấy giờ lên đến 9 năm.

Việt Long: Thưa ông Bùi Tín, thế th́ từ vị trí một nhà lư luận về chủ nghĩa Mác-Lênin, ông Chính đi đến chỗ chống lại chủ nghĩa đó, nguyên do v́ sao như vậy ạ?

Ông Bùi Tín: Tôi nghĩ là bởi v́ ổng có một tư duy độc lập và ngay trong khi bị tù ổng càng suy nghĩ, ổng chỉ cố lấy tài liệu kinh điển, và qua suy nghĩ mạch lạc của ḿnh mà ổng tham khảo thêm những tài liệu khác nhau. Ông sớm nhận ra chủ nghĩa Mác là một sai lầm, một sai lầm lịch sử. Và ổng dám nói thẳng đến độ (phê phán) ông Hồ Chí Minh chọn lựa chủ nghĩa Lênin và vận dụng chủ nghĩa Mác-Lênin theo con đường của Stalin và của Mao là một cái sai lầm lịch sử.

Cựu Đại tá Quân đội Nhân dân Bùi Tín

Việt Long: Thưa ông Bùi Tín, thời gian sau này khi ông Bùi Tín đă ly khai đảng cộng sản và sống ở nước ngoài rồi th́ ông có dịp gặp lại ông Hoàng Minh Chính hay không? Và trong những cuộc gặp gỡ nếu có này th́ ông có cảm tưởng như thế nào ạ?

Ông Bùi Tín: Dạ vâng. Tôi thường có những trao đổi với anh Chính tận từ năm 2001-2002, thế rồi đến năm 2005 là khi ổng sang chữa bệnh ở San Jose (California, Hoa Kỳ) th́ tôi lại có dịp gặp lại anh Chính. Lúc bấy giờ tôi từ Los Angeles lên gặp ổng. Chúng tôi gặp nhau chỉ có trong 2 tiếng đồng hồ, rất là vội, rất là nhanh. Và cuộc gặp gỡ ấy lại diễn ra trong cái nhà bệnh viện của Bác sĩ Ngăi, lại vừa cùng đi xe với nhau trong một quăng đường dài.

Trong buổi đó tôi có ghi âm những trao đổi của tôi với anh Chính, th́ anh Chính lúc bấy giờ ảnh đă đau lắm rồi nhưng mà con người rất là có nghị lực, vừa có nghị lực vượt qua những cơn đâu của cơ thể ḿnh để mà luôn luôn nghĩ đến cuộc đấu tranh cho dân chủ của nhân dân mà ảnh cho là thời cơ đă đến. Và đặc điểm của anh Chính mà tôi có kỷ niệm và muốn chia sẻ vớí các bạn là ảnh là con người rất trí tuệ nhưng đồng thời rất t́nh cảm. Cứ khi nào nói đến nhân dân, nói đến cái đói nghèo trước đây, cái mất tự do hay là cảnh thuyền nhân là ảnh lại khóc. Ảnh khóc trào ra nước mắt. Nói xong rồi lại cười khi nói đến triển vọng của cuộc chiến đấu.

Cái mà ảnh ngồi nói với tôi nhiều nhất mà có tính chất góp ư là anh em nên làm cho bà con ta ở cộng đồng này (hải ngoại), những người gốc Miền Nam cũng hiểu thấu cái đau đớn tủi nhục của bà con Miền Bắc suốt một thời gian dài chịu đựng gánh nặng mácxít-lêninnít, bị mất tự do và bị khốn khổ trong cải cách ruộng đất, và trong đời sống hàng ngày bị thiếu thốn và khốn khổ biết ngần nào. Đồng thời làm thế nào để bà con Miền Bắc biết được nỗi hờn tủi, đau khổ, nhục nhă của người Miền Nam,của bà con ruột thịt ở Miền Nam phải chịu qua cái cải tạo, qua hàng trăm trại tù sau 30 tháng 4-1975, nhất là trong sự kiện thuyền nhân bà con ta hàng chục vạn người lênh đênh trên mặt biển mà không biết cơ man nào những người bị chết như thế.

Ảnh nói như thế và ảnh lại khóc. Có nghĩa là ảnh nhắc lại t́nh nghĩa Bắc - Nam, cái t́nh cảm Bắc - Nam, cái san sẻ đau khổ, thông cảm cái đau khổ của Miền Bắc với đồng bào Miền Nam và cái đau khổ của đồng bào Miền Nam đối với Miền Bắc, để mà cùng nung nấu cái chuyện là nguyên nhân đều là nạn nhân của cái chủ nghĩa độc đảng, của cái chủ nghĩa độc đoán và độc tài. Và ảnh nhắc đi nhắc lại cái ǵ "độc" cũng đều tai hại: độc quyền, độc đảng, độc tài. Và ổng nói rất rơ là tất cả các nước khác mà lên được là v́ người ta có tự do: tự do bầu cử, tự do báo chí, tự do tôn giáo, v,v, Tất cả những thứ ấy ổng nhắc đi nhắc lại măi.

Việt Long: Nhưng mà ông Hoàng Minh Chính có tin tưởng vào tương lai thành công thắng lợi của phong trào đấu tranh dân chủ nhân quyền hay không ạ?

Ông Bùi Tín: Ảnh tin một cách tuyệt đối. Ảnh bảo không có ǵ vững tin bằng là chỉ trong ṿng 5 năm, 10 năm t́nh h́nh sẽ chuyển biến hàng ngày, và ảnh nhắc đi nhắc lại đến các tổ chức trẻ, ví dụ như Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên, Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ của Nguyễn Tiến Trung và Nguyễn Hoàng Lan.

Ảnh tin tưởng vào số anh em này lắm. Ảnh bảo khi nào mà tuổi trẻ vào cuộc cùng với những người già dặn th́ tuổi trẻ sẽ là lục lượng kế thừa, và lực lượng kế thừa đó thông minh hơn, có ư chí hơn, gắn liền với thời đại hơn. Ảnh bảo tất cả bài toán dân chủ là ḿnh có truyền lại cho tuổi trẻ, lập nên những tổ chức vững mạnh và rộng răi khắp các tỉnh thành ở trong nước và bắt tay với tuổi trẻ ngoài nước th́ lúc ấy mới có thể làm nên chuyện. Và ổng bảo là chính lúc này là lúc đă làm nên chuyện đấy.

Việt Long: Xin cảm ơn ông Bùi Tín đă dành cho chúng tôi cuộc phỏng vấn hôm nay.


trở về đầu trang

Dằng co giữa gia đ́nh và chính quyền

về tang lễ ông Hoàng Minh Chính

2008.02.12

Vit Hùng, phóng viên đài RFA

Liên quan đến tang lễ giáo sư Hoàng Minh Chính được cử hành vào 9 giờ 30 phút sáng ngày thứ Bảy 16-2 tại nhà tang lễ bệnh viện Thanh Nhàn Hà Nội, theo ghi nhận đang có một sự “dằng co” giữa chính quyền và gia đ́nh. T́m hiểu thực hư sự việc, Việt Hùng hỏi chuyện cô Trần Thị Thanh Hà, trưởng nữ của giáo sư Hoàng Minh Chính.

Việt Hùng: Thưa cô chúng tôi ghi nhận trong ngày hôm qua các cấp chính quyền và Viện Triết học Mác-Lênin có tới gặp gia đ́nh và hai bên đang có những “dằng co” về việc đứng ra tổ chức đám tang của ba cô là giáo sư Hoàng Minh Chính.

Cô Trần Thị Thanh Hà: Thưa anh là thế này, chúng tôi thực hiện ư nguyện của ba tôi dặn ḍ lại, di chúc của cụ dặn là gia đ́nh phải đứng ra làm đám tang cho cụ, chứ cụ không nhờ bất kỳ một cơ quan nào làm cả.

Thế nhưng sau khi chúng tôi đăng kư chỗ để làm đám tang cho ba tôi, đăng kư xong rồi,lúc đầu th́ họ nói là tạo điều kiện cho làm, nhưng đến bầy giờ th́ các anh ấy lại bảo muốn tổ chức ở chỗ đó th́ phải được sự đồng ư của Ban Tổ chức Trung ương đảng CSVN.

Thứ hai nữa là phải để cho Ủy ban Nhân dân phường hoặc Viện Triết Mác-Lênin đứng ra tổ chức tang lễ, thành lập Ban tang lễ th́ mới được tổ chức ở nhà tang lễ Bộ Quốc pḥng, đường Trần Thánh Tông, Hà Nội.

Về phía gia đ́nh chúng tôi không nhất trí chuyện đấy v́ ba tôi là dân thường mà dân thường tổ chức thế nào th́ ba tôi tổ chức như thế tức là không cần thành lập Ban Tang lễ mà cũng không cần ai đứng ra tổ chức cả, chúng tôi gia đ́nh sẽ đứng ra tổ chức và đưa về nhà tang lễ b́nh thường nhất của người dân b́nh thường đó là Nhà tang lễ bệnh viện Thanh Nhàn. Sống với dân th́ bây giờ cũng chết cùng với dân.

Việt Hùng: Chúng tôi ghi nhận sáng ngày hôm qua gia đ́nh đă đưa linh cữu cụ Hoàng Minh Chính từ Bệnh viện Việt-Xô về Bệnh viện Thanh Nhàn trong sự “kèm tỏa” của công an…

Cô Trần Thị Thanh Hà: Dạ vừa sáng nay xong, tôi cũng không để ư v́ tôi bận những chuyện lo cho cụ, tôi không để ư nhưng chắc chắn là họ có để ư để theo, chuyện ấy th́ chẳng tránh được. Chúng tôi đă làm xong hết các thủ tục và đưa linh cữu cụ tôi về bên Bệnh viện Thanh Nhàn rồi.

Việt Hùng: Như vậy có thể nói gia đ́nh đă kư hợp đồng với bệnh viện Thành Nhàn để tổ chức lễ tang vào ngày thứ Bảy 16-02 tới đây?

Cô Trần Thị Thanh Hà: Dạ vâng đúng như vậy, chúng tôi kiên quyết làm việc đấy và đă hoàn tất cảc thủ tục để chuyển linh cữu cụ về đấy, địa điểm chúng tôi chắc chắn là nhà Tang lễ Thanh Nhàn và do gia đ́nh đứng ra tổ chức, không một cơ quan nào, không một ai có thể can thiệp vào đây được nữa, chúng tôi làm đúng ư nguyện của cha chúng tôi.

Cha tôi là một người dân b́nh thường, không cần phải quan chức, không cần h́nh thức tổ chức đám tang to để làm ǵ? Không cần tổ chức ở nhà to tướng để làm cái ǵ? Cụ đă sống cả đời hy sinh cho dân th́ cụ chết cũng với dân, không có vấn đề ǵ đâu anh ạ.

Việt Hùng: Các cấp chính quyền họ tới đề nghị muốn đứng ra tổ chức tang lễ cho ba cô, tức là sao ạ?

Cô Trần Thị Thanh Hà: Tức là họ đề nghị là họ đứng ra tổ chức, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện để giúp đỡ. Thế nhưng trong khi đó những người định đến đưa đám tang cha tôi th́ lại không được đi, từ Sài G̣n bị ngăn cấm, từ Hải Pḥng bị ngăn cấm và ngay ở Hà Nội đây cũng bị ngăn cấm thế th́ đấy có phải là giúp đỡ không?

Tôi cũng hỏi bên công an thấy vậy có được không th́ làm sao tôi dám nhờ chính quyền đứng ra làm đám tang cho cha tôi? Lỡ xảy ra việc ǵ th́ chúng tôi viết làm sao, trong gia đ́nh toàn là phụ nữ, ba tôi có 3 cô con gái.

Việt Hùng: Thưa cô Trần Thị Thanh Hà, v́ đường dây nghe không được rơ nên chúng tôi xin nhắc lại để quí vị thính giả nghe được rơ hơn. Cô nói, trong khi chính quyền tới gia đ́nh đề nghị để cho chính quyền đứng ra tổ chức đám tang cho giáo sư Hoàng Minh Chính, nhưng chính quyền lại ngăn cản những người ra tham dự đám tang chẳng hạn từ Sài G̣n, từ Hải Pḥng và ngay ở Hà Nội, có đúng là cô nói như vậy hay không?

Cô Trần Thị Thanh Hà: Vâng đúng là như vậy, tất cả những người đó gọi điện thông báo cho chúng tôi là họ không thể đi được. Tôi cũng hỏi người đại diện chính quyền là tại sao các anh lại ngăn cản những người ra viếng cha tôi, nghĩa tử là nghĩa tận, thế th́ làm sao gia đ́nh có thể tin được các anh? Nếu các anh đứng ra tổ chức mà không gây nên việc ǵ…

Việt Hùng: Những vấn đề đó cô đặt ra với cấp chính quyền ở mức nào và phản ứng của họ ra sao?

Cô Trần Thị Thanh Hà: Thứ nhất là tôi đặt trực tiếp vấn đề này với Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân phường khi họ đến họ đặt vấn đề là để cho họ tổ chức. Thưa hai là tôi đặt vấn đề này với một anh Đại tá Công an, Trưởng pḥng An ninh Chính trị.

Sáng nay anh công an này vẫn đến đặt vấn đề là sẽ tạo mọi điều kiện cho gia đ́nh làm, tôi bảo tôi mất ḷng tin rồi, tôi mất ḷng tin rồi! Nên hăy để cho chúng tôi chuyển đến nhà tang lễ b́nh dân để chúng tô yên tâm chúng tôi làm.

Việt Hùng: Xin cám ơn Cô Trần Thị Thanh Hà.

 http://www.rfa.org/vietnamese

trở về đầu trang