Đọc hồi ký Đọan Trường Bất Khuất

của người tù Phạm Trần Anh

Đào Văn Bình

Sau hồi ký 26 Năm Lưu Đày của TT. Thích Thiện Minh, hơn nửa năm sau, một thiên hồi ký tù nữa mới vừa ra đời đó là cuốn Đọan Trường Bất Khuất của PhạmTrần Anh. Sách dày 402 trang do Việt Nam Ngày Nay ấn hành, bao gồm hai phần: Phần hồi ký và phần thơ. Rải rác trong đó là một số bài thơ phổ nhạc của tác giả, vài tấm hình chụp chung với Tú Kếu, Tô Kiều Ngân, nhạc sĩ Châu Kỳ và hai tấm hình do người em lén chụp được khi thân mẫu thăm tác giả tại trại tù trước khi cụ đi Mỹ định cư, hình tác giả sinh họat với Tổng Hội Cựu TNTC/VN v.v..

Phần hồi ký gồm109 trang (từ trang 43 tới 151) và phần thơ 228 trang (từ trang 152 tới trang 380) bao gồm thơ của một số người tù nổi tiếng như: HT. Thích Quảng Độ, TT. Thích Thiện Minh, HT. Thích Đức Nhuận, LM Nguyễn Luân, Tú Kếu, Trần Thúc Vũ (đã mất), Phùng Quán (Nhân Văn Giai Phẩm), Nguyễn Chí Thiện, Đòan Thanh Liêm, Đòan Viết Họat, Hà Sĩ Phu, Trần Khuê, Phan Nhật Nam và một số bạn tù đã từng ở chung trại với tác giả, người còn, người mất, người hiện đang phiêu bạt xứ người như: Song Nhị (Trại Lý Bá Sơ, Thanh Hóa), Lê Duy (Trại Bù Gia Mập, Phước Long), Phạm Văn Thành (A20 Xuân Phước) Hướng Dương Vũ Đình Thụy (Trại A20 Phú Yên), Vũ Bình Nam (A20 Xuân Phước), Phan Tứ (Trại Đầm Đùn), Quốc Hòa (Trại T5 Đầm Đùn), Phượng Tường (Trại T5 Phú Yên), Hùng Phong (Trại A20 Phú Yên), Nguyễn Sông Côn (Trại 3 Z.30 Xuân Lộc), Thạch Khê (Trại A20 Phú Yên), Bảo Giang (Trại A20 Phú Yên), Sĩ Anh Linh (Trại A20 Phú Yên), Lê Thụ (Trại A20 Phú Yên), Kiều Đình Thanh (Tử hình tại Đà Nẵng ngày 16-12-1985), Nguyễn Tú (Trại Tù Đại Bình) và một số bài thơ phúng điếu khi mẹ tác giả qua đời trong đó có Lý Thụy Ý.

Khi đưa thơ của người khác vào tác phẩm của mình như vậy, theo tôi, có thể tác giả vì lòng ngưỡng mộ hoặc đây là một thình thức tri ân, hòai niệm các bạn tù. Dù sao các di sản văn hóa này cũng là những chứng tích hùng hồn nhất nói về trại tù cải tạo và về một giai đọan bi thảm nhất của lịch sử Việt Nam.

Phạm Trần Anh, một người tù chung thân giảm án còn 20 năm, trong đó 7 năm bị tù biệt giam trong phòng tối, bị đánh gẫy hai hàm răng, hai mắt gần như mù lòa và phải thay bằng hai thủy tinh thể giả, sau đó còn tiếp tục bị quản chế, khủng bố, theo dõi và đì chín năm, không cho anh định cư dù cả gia đình ở Mỹ đã bảo lãnh. Với quá trình tù tội và cuộc sống căng thẳng như thế mà anh vẫn còn đủ nhiệt huyết để trình làng thiên hồi ký này…thì chắc chắn anh phải có một cái gì đó để trang trải với đời.

Dĩ nhiên chúng ta không thể đòi hỏi giá trị văn chương trong một hồi ký tù. Tuy nhiên do máu văn nghệ có sẵn trong người Phạm Trần Anh ngay từ thời còn học ở Trường Quốc Gia Hành Chánh, cho nên thiên hồi ký nhiều đọan mang mầu sắc văn chương, điểm chút khôi hài. Theo thông lệ, tôi sẽ không làm nhiệm vụ phê bình tác phẩm mà chỉ giới thiệu và sau đó là một vài cảm nghĩ riêng của mình.

1) Phần hồi ký:

Tác giả đã khởi đầu phần hồi ký bằng câu chuyện tình buồn. Vào năm thứ ba, anh được phép viết thư về nhà. Giống như hằng ngàn chàng trai cải tạo khác, khi nghĩ tới người vợ trẻ đang phải bương chải trong cuộc đổi đời tàn bạo “ Nhà tôi có chút nhan sắc lại duyên dáng điểm xuyết thêm tâm hồn văn nghệ, nàng theo học Trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế…” (tr. 45) Lời thư tựa như máu ứa ra từ tim như môt bản tuyệt tình ca“Không biết bao giờ anh trở về thôi thì, nếu em cảm thấy cuộc đời cần bước đi bước nữa thì cứ thanh thản ra đi vui sống, đừng bận tâm điều gì cả miễn là em cố gắng nuôi năm đứa con của chúng ta nên người thì dù anh có chết, anh cũng vui lòng. Anh viết cho em những dòng này với tầt cả tình yêu và sự suy nghĩ chin chắn nên không ai, kể cả gia đình mẹ anh và các cô chú có thể nghĩ không đúng về em, em ạ!” (tr.45) Và hơn sáu tháng sau, anh nhận được thư hồi đáp “ Anh biết không, nhận được thư anh em cảm thấy buồn bực, ngỡ ngàng, buồn vì chồng còn nghi ngờ không hiểu mình - nên đang học xuất sắc tụt xuống hạng tồi. Anh làm khổ em nhiêu đó chưa đủ sao anh yêu !?” (tr. 46) Thế nhưng:

Đời như gió gào

Từng ngày người quên hết lời

Một ngày người đi mất rồi

Mà người chẳng biết giã từ

(Bài thơ Tuyệt Tình Ca trong tập thơ tù Tổ Ấm Cuối Cùng của Đào Văn Bình xb năm 1987)

Nàng Tô Thị của Phạm Trần Anh đã ôm cầm sang thuyền khác để lại trong anh một vết thương lòng không thể nguôi ngoai “ Tôi vẫn yêu nàng thơ xứ Huế của tôi.” (tr. 47) Thế rồi khi Phạm Trần Anh ra tù, nàng vẫn thường đến thăm, ngày cưới của con gái Quỳnh Trâm “Nàng đã lên ngâm bài thơ Đôi Bờ của Quang Dũng. Nàng quá xúc động nên đang ngâm thơ bỗng dưng nghẹn ngào không ngâm được nữa. Nàng bỏ lại tất cả quan khách còn đang ngỡ ngàng, vội vã ra đi che dấu những dòng nước mắt nghẹn ngào…” (Tr.46)

Trong khỏang thời gian bị cùm biệt giam, Phạm Trần Anh suy nghĩ về cuộc đời của Cụ Nguyễn Du, Cụ Nguyễn Công Trứ mà tứ thơ dào dạt. “Sau bảy năm bị cùm ngửa chỉ mơ  có một giấc ngủ được nằm nghiêng, Máu anh hùng nổi lên thách thức ngạo nghễ”: (*) 

Chân cùm tay xích đầu sao xích?

Xích sẽ có ngày xích phải tung

Tư tưởng tinh thần làm sao xích?

A ha! A ha!

Xích sẽ có ngày xích phải tung.

(Tr. 61&62)

Sau đó Phạm Trần Anh lại đưa chúng ta về “ Những giờ phút Sài Gòn hấp hối” (*). Anh quyết định ở lại với đất nước dù tất cả gia đình, cha mẹ đã xuống tàu. Rồi dùng lý lịch giả “gia đình cách mạng” cùng Tú Kếu thành lập Mặt Trận Người Việt Tự Do Phục Quốc Diệt Cộng. Nhưng do kết nạp vội vã, thiếu cảnh giác đã bị công an gài người vào theo dõi khiến chiến hữu Nguyễn Văn Thầm thấy bị lộ phải uống dầu máy tự sát, tránh không cho cộng sản khai thác. Anh mô tả lại cảnh công an bắt anh tại nhà như sau “Một trung đội công an súng ống tận răng , thằng nào thằng nấy hùng hổ đầy vẻ căm thù tràn vào nhà, đè ngửa tôi ra rồi còng tay trước sự kinh hòang của vợ và các con tôi.” Trước tình thế đó “Tôi hiểu rõ mọi việc xem như đã thua rồi nên thản nhiên nói ‘các anh muốn gì? ‘thì một tên công an nhào tới tát vào mặt tôi một cái như trời giáng rồi hằn học nói ‘Mày phản động, dám chống lại chúng ông mà còn lý sự hả?” (tr. 75) Rồi anh bị dẫn vào trại giam. “Vừa bị đẩy vào phòng thì nghe tiếng quát giọng Bắc Kỳ đặc sệt “ Địt mẹ mày, giờ này mà còn phản động…để tao xem gan mày to bao nhiêu mà dám chống lại chúng ông, úp mặt vào tường, khẩn trương lên! Bất thình lình một bang súng như trời giáng vào lưng đau nhói tá hỏa tam tinh…chưa kịp hòan hồn thì những cú đấm cú đá dồn dập, tôi lảo đảo té xấp vào tường không biết gì nữa..” (tr. 75)

Sau khi tuyên án, anh được di chuyển tới Trại Tù Đại Bình (có lẽ thuộc tỉnh Lâm Đồng). Tại nơi đây tù kiên giam bị nhốt vào dãy xà-lim mới xây hết sức kiên cố mà anh em gọi đùa là “Tứ Giác Đài”. Tiêu chuẩn ăn của tù “mỗi tháng 7 kilô thực phẩm bao gồm gạo mốc mủn lẫn khoai lang, bắp, khoai mì (sắn) mốc meo lên màu chạy chỉ đen có, xanh có xen lẫn vàng khè…” Cho nên tù biệt giam sống sót nhờ cái hộp đựng phân do Cụ Phạm Xuân Thái đặc trách vệ sinh đem vào. Vì đồ ăn quá ít cho nên gần như tiêu hóa hết, cứ hai tuần mới đi tiêu mà anh em gọi đùa là đi “Tham quan lăng Bác”. Một cái hộp vuông mỗi bề 25cm bên trong đựng mạt cưa để tù “thăm lăng Bác”. Cụ Thái đã bỏ vào đó một khúc khoai mì dài khỏang 10-15 cm. Khi cán bộ trực trại đi rồi thì anh em “ bới lớp mạt cưa lẫn phân, chia nhau mỗi  người một miếng rồi ăn tươi nuốt sống, bất kể ..” (tr. 80) Trong thời gian này anh cùng một số anh em người Thượng chuẩn bị một chuyến vượt ngục nhưng vì có lệnh chuyển qua Trại Xuân Lộc cho nên thóat chết. Cuộc vượt ngục bất thành do anh em yếu quá không đủ sức băng rừng. Một số bị bắt lại, một số bị bắn chết thật thê thảm.

Vào khỏang Tháng 8,1980 trại tù đã xảy ra một cuộc thảm sát do tổ chức đánh cai tù để vượt ngục bất thành, khiến sáu anh em tù bị bắn chết, xác nằm ngổn ngang mà nhà thơ Tú Kếu đã diễn tả qua bài thơ Vô Đề. Đây chính là bản cáo trạng về chế độ cộng sản bạo tàn:

Chính đêm ấy, mảnh trăng liềm đẫm máu

Tưởng chừng như thân thể bạn bè tôi

Uốn cong lên khi bị bắn tơi người

Miệng nguyền rủa nhưng không còn tiếng nói

Môi mấp máy, đúng môi còn mấp máy

Như muốn tuôn dòng thác đổ căm hờn

Như muốn gào to. Không thể dã man hơn!

Không thể dã man hơn. Quân khốn kiếp!

Có lần anh đưa cho LM Trần Thế Phiệt tài liệu “Đường Hướng Cách Mạng Hóa, Hiện Đại Hóa Việt Nam” giấu trong cuốn giấy vệ sinh nhưng chắng may bị an ninh trại khám thấy. May nhờ một mực khai đó chỉ là bản chép lại chủ trương của thủ tướng Jamaica có đăng trên báo Nhân Dân cho nên cả hai thóat án tử hình. Theo Phạm Trần Anh, trong các trại tù cộng sản có lẽ tên cai tù Phi Sơn là một tên khát máu nhất mà theo nhà phạm tội học Lombroso thì Phi Sơn quả là lọai người “sát nhân bẩm sinh” (*)” Không rõ tên thật y là gì, chỉ biết y mang bí danh này từ lúc còn là trưởng ban ám sát Tỉnh Lâm Đồng. Một tay y đã giết bao nhiêu quân nhân viên chức VNCH và cả đồng chí của y nữa. Dáng người dị dạng cao lều khều, lúc đi lưng hơi còng, cặp mắt đỏ ngầu sâu hoắm, đôi long mày rậm và gò má nhô lên, mặt lạnh như tiền, hai hàm răng lúc nói chuyện san sát như nghiến lại nên dường như tù nhân nào cũng không dám nhìn thẳng vào mặt y. Trong lúc uống rượu cao hứng y say sưa kể chính tay y đã giết không biết bao nhiêu là người. Nghe nói có lần y bắt được viên đại úy ở Chi Khu Đơn Dương, Lâm Đồng. Sau

khi đánh đập, tra tấn không khai thác được gì, y trói hai tay nạn nhân vào một gốc cây rồi khóet hai mắt cho máu chảy ra để kiến bu lại. Đến khi quân ta tìm được thì xác đã thối rữa, dòi bọ bò lổn ngổn, ruồi kiến bu quanh…” (tr.89). Hành vi tàn ác của Phi Sơn có thể sánh với Nguyễn Ngọc Cơ tự Sáu Búa – Viện Trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân Bặc Liêu trong cuốn hồi ký 26 Năm Lưu Đày của TT. Thích Thiện Minh.

Trong một lần thăm nuôi bất ngờ do Tú Kếu - được thả trước - có lòng tới thăm anh em, tác giả may mắn gặp một số khuôn mặt như Dõan Quốc Sĩ, Hoàng Hải Thủy, Trí Siêu Lê Mạnh Thát và Tiến Sĩ Kinh Tế Mã Thành Công. Riêng đối với nhà văn Dõan Quốc Sĩ tác giả tỏ lòng kính trọng đặc biệt “Tôi thường gần gũi để học thêm, lãnh hội thêm những cao kiến cùng đức tính nhiệt tình và chân thật của bậc thức giả này. (tr.97)

Rồi trong một buổi học tập dàn dựng để bầu “Hội Đồng  Tự Quản” hầu qua mặt các phái đòan quốc tế tới thăm trại, Phạm Trần Anh được anh em đề cử ra tranh chức đội trưởng để đối đầu với ứng viên cò mồi do cai tù đề cử. Sau khi đảm nhiệm “chức đội trưởng” trong biên bản bàn giao anh yêu cầu phải chứng minh rõ số lúa tồn kho thì được đội trưởng cũ cho biết khỏang hai tấn lúa do anh em tù sản xuất đã được dùng để biếu cai tù, quản giáo, trực trại và giám thị…trong khi đó anh em tù nào đói quá lấy trộm một hai chén thóc là bị cùm kỷ luật cả tuần lễ. Nhận được biên bản này, bọn cai tù và giám thị ngậm đắng nuốt cay không thể nói gì nhưng tìm cách trả thù. Nhân dịp giỗ bố, Phạm Trần Anh có mời mấy thầy bên Dòng Đồng Công, TT. Trí Siêu (Lê Mạnh Thát), TT. Thích Thiện Minh và nhà văn Dõan Quốc Sĩ. Thế là trực trại ùa vào lập biên bản, sáng sau có lệnh cùm kỷ luật Phạm Trần Anh vô thời hạn. Tuy nhiên chỉ mấy tuần sau thôi cai tù phải thả anh ra vì cả trại xôn xao khi TT. Thích Thiện Minh tuyên bố tuyệt thực vô thời hạn nếu không thả Phạm Trần Anh ra.

Cũng trong khoảng thời gian này (tác giả không ghi rõ năm), tù cải tạo gốc quân-cán-chính VNCH từ ngòai Bắc chuyển về rất đông cho nên tác giả có dịp gặp gỡ một số khuôn mặt như Đại Tá Nguyễn Văn Lương (CTCT), Đại Tá Vũ Thế Quang, Đại Tá Huy, Đại Tá Không Quân Phùng Ngọc Ấn và Trung Tá Nhảy Dù Bùi Quyền v.v.. Anh em gặp nhau mừng mừng tủi tủi và đã tổ chức hát quốc ca, Tù Ca với bản nhạc nổi tiếng Đôi Giày Dũng Sĩ.  Sau một vụ xô xát giữa tù nhân và vũ trang cảnh vệ, tác giả tâm tình là trong hàng ngũ công an cai tù vẫn có người ngấm ngầm chống cộng và âm thầm giúp đỡ anh em. Có một đại úy công an nói rằng “Nếu phục quốc đến đây thì tôi là người đầu tiên bắn hết chúng nó. “ (*) Chúng nó đây là công an VC.

Từ trang 105 tới trang 144 tác giả nói về Thung Lũng Tử Thần tức Trại Tù Xuân Phước nằm dưới một thung lũng có tám ngọn núi bao quanh thuộc rừng núi Tỉnh Phú Yên giáp biên giới Lào-Việt mà người tù Vũ Đình Thụy đã mô tả như sau:

Ai đã đến để một đời nhớ mãi

Ai đã qua nơi địa ngục trần gian

Ai đã sống những tháng ngày khốn khó

Thần chết rập rình, địa ngục đâu đây! (tr.106)

Tại nơi đây đã có ít ra năm linh mục đã chết trong biệt giam và cả ngàn ngôi mộ của anh em tù nhân. Nơi mà:

Trông thấy người khác chết

Trong lòng rất xót xa

Nủa thương xót kẻ chết

Nửa nghĩ tới thân ta

(Vũ Đình Thụy tr.107)

Trong thời gian này tác giả chung sống với TT. Thích Thiện Minh gọi thân mật là Thày Ba. Cả hai sau đó lần lượt vào nhà cùm kỷ luật. Để trấn áp tù nhân, nhà cùm chưa đủ, cai tù còn dùng roi điện bắt tù nhân nằm xuống đánh ngay trước cổng trại. Có điều trớ trêu là cùng linh mục nhưng có linh mục “con mồ côi “ không ai thăm nuôi sống đói khổ, lao động cực nhọc. Trong khi đó những linh mục khác có xóm đạo dư dả thăm nuôi ăn không hết nên thức ăn ngon, vật dụng đẹp, thuốc bổ đều mời cán bộ sơi dùm cả…và hầu như không chia xẻ với các linh mục khác chút gì gọi là bác ái cả!” (tr.114 &115). Theo người tù Nguyễn Quang thì nhiều người mong lập thành tích đái công chuộc tội trong đó có Thày Phạm Hồng Quang, LM Đinh Xuân Thụy “ông này không những cầm sổ kẹp nách, vừa ghi chép, vừa chạy giữa trưa nắng thật buồn cười, tay kia cầm gậy thọt thọt khắp nơi trong trại và cả chiều tối xem có tù nhân nào đào vách khóet tường không..” (tr.115). Thế nhưng theo Phạm Trần Anh, “ bên cạnh những con sâu làm rầu nồi canh, có một số linh mục đáng kính hy sinh tại Thung Lũng Tử Thần”  như: LM Nguyễn Huy Chương bị kiên giam cho đến chết, LM Nguyễn Luân bị kiên giam, trước khi chết vẫn còn dặn dò mọi người hãy vì con người đấu tranh cho quyền làm người, LM Nguyễn Văn Vàng kiệt sức chết trong xà-lim, LM Phong kiệt sức chết khi lao động, LM Nguyễn Quang Minh (Vụ Án Vinh Sơn) bị đánh dập lá lách, trào máu họng chết.

Điều làm tôi ngạc nhiên nhất trong một trại tù kìm kẹp khốc liệt như thế mà lại có tài liệu học tập chống cộng gọi là “Báo Chui” do một số tay gan lì như Vũ Ánh, Phạm Chí Thành, Nguyễn Xuân Nghĩa, Thiếu Tá TQLC Võ Đằng Phương chủ trương rồi bị bắt giải về Phan Đăng Lưu để điều tra nhưng không tìm ra manh mối cho nên đem trở lại trại, nhốt vào xà-lim cho đến khi Ân Xá Quốc Tế can thiệp. Rồi lại có các tù nhân trẻ như Trần Minh Tuấn quê ở Bình Định dám rải truyền đơn ngay trong trại tù và Phạm Văn Thành, Nguyễn Văn Trung. Chính mấy anh em này đã làm Cuộc Nổi Dậy tại Xuân Phước ngày 28-10-1994.

Thung Lũng Tử Thần Xuân Phước cũng còn là “nơi dừng chân” (*) của các người tù như LS Trần Danh San, LS Nguyễn Chuyên, LS Lý Văn Hiệp và anh Nguyễn Chí Thịêp cựu Phó Tỉnh Trưởng Quảng Nam. Ngòai ra lại có cựu SV/QGHC Cao Văn Bình ra tòa thách thức quan tòa VC tuyên án tử hình. Thế nhưng tên chánh án thâm độc này tức tối nói rằng ” Mày muốn làm anh hùng hả? Tao chỉ cho mày một bản án chung thân, nghĩa là tù rục xương để mày chết lần chết mòn trong bốn bức tường đá, chứ dại gì cho mày chết ngay!” (tr.123). Anh Cao Văn Bình sau ba lần tự sát mới thành công để được thóat kiếp đọa đày. Lần cuối cùng anh nhảy vào chảo nước sôi kết liễu đời mình.

Vào năm 1991 tác giả có một chuyện vui khi bà cụ đến thăm trước khi đi Mỹ, có cho tác giả 800,000 (tiền VC). Anh đã dùng tiền này để nhờ giám thị trại mua một máy truyền hình để anh em coi cho đỡ buồn, nuôi hai con heo, khỏang 200 con gà và mấy chục kílô cá rô, cá trắm cỏ để “bồi dưỡng”cho anh em. Bọn cai tù mừng húm và hứa sẽ đề nghị giảm án xuống cho anh còn 20 năm. Bà cụ thấy con mình tù tội đã 16 năm cho nên nước mắt dưng dưng năn nỉ con viết đơn xin giảm án. Anh đã khóc vì tình thương của mẹ nhưng cảm khái nói “Mẹ đừng nói nữa. Con không bao giờ làm đâu. Con cam tội bất hiếu với mẹ còn hơn là nghe lời mẹ ký vào đơn xin giảm án..!!!” (tr.140) Phạm Trần Anh khác với Từ Thứ năm xưa vì mẹ mà về hàng Tào Tháo. Ngày nay Phạm Trần Anh thà chịu tội bất hiếu với mẹ chứ không bao giờ đầu hàng cộng sản và phản bội anh em. Đó chính là tinh thần Bất Khuất của thiên hồi ký này. 

Trong những trang cuối cùng của phần hồi ký khi đã định cư tại Thành Phố San Diego, California, anh tâm tình lý do tại sao anh cho ra đời cuốn sách: “Trong Bữa Cơm Cay Đắng của Tổng Hội Cựu Sinh Viên QGHC tổ chức để ôn lại kỷ niệm và đọc thơ tù cho anh em, tôi không đến được cho nên viết những tản mạn tâm tình Đọan Trường Bất Khuất như để tạ lỗi cùng anh em.” (tr.142)

2) Phần thơ: 

Như đã giới thiệu ở trên, trong phần thơ, ngòai khỏang 50 bài thơ của chính anh, Phạm Trần Anh đã đưa vào một số thơ tù không thể liệt kê hết ở đây mà chỉ lựớt qua một số như : Bài thơ Ác Mộng và Nói Chuyện Với Tử Thần của HT. Thích Quảng Độ, Ngày Quốc Nạn của TT. Thích Thiện Minh, Vô Đề dài 139 câu của Tú Kếu (Trần Đức Uyển) nay xin trích ra vài câu:

Chúng nó tới như một bày thú dữ

Mang tai ương tới từng nụ hoa non

Đá chảy mồ hôi, gạch đá cũng đau buồn

Bao nhiêu máu đã chan hòa mặt đất

Bao nhiêu ngày từng đó biến thành đêm

Bao nhiêu người, khi cờ đỏ treo lên

Trong lòng sáng, chợt bốn mùa ngục tối

(Vô Đề, tr. 202)

Và đây là khí phách của người tù Tú Kếu:

Chín năm lăn lóc ở trong tù

Chưa một lời buồn tôi thốt ra

(Vô Đề tr. 206)

Đặc biệt anh đưa vào chín bài thơ tù của Trần Thúc Vũ - tên thật Bùi Kim Đính, Phi Đòan Không Thám 219, sau 17 năm tù, định cư vào Hoa Kỳ mất năm 2005 - mà bài thơ tôi thích nhất có tên Huyền Hoặc. Lời thơ có phong độ Đường Thi, nhưng trầm mặc an tĩnh như tâm hồn của một thiền sư. Nay xin giới thiệu ở đây:

Nhánh sông đời hệ lụy

Ta trôi theo từng ngày

Suối tuôn dòng chẳng nghỉ

Nước hồn nhiên vơi đầy

 

Bạc đầu cơn gió cuốn

Bao nhiêu rừng cây già

Nhấp nhô triền sóng cuộn

Nở bừng muôn đóa hoa…

 

Xế bao chiều nắng đục

Tóc vương hồn cỏ cây

Phất phơ sương khói nhạt

Mắt phai miền gió lay

 

Thân ta thêm từng ngày

Biển thêm cuồn cuộn sóng

Đất trời thêm từng giây

Võ vàng cơn ác mộng

 

Mai này đời im lặng

Đáy hồ thêm huyền hoặc

Lắng nghe lời vào đêm

Có còn không tiếng vạc ?

 

Mai này chân cỏ vàng

Khói sương chiều quạnh vắng

Ta từng dòng quẩn quanh

Thẫn thờ cơn nuớc lặng

 

Nước vẫn dòng khổ đau

Trái tim còn nghiệp chướng

Em nào hay biết đâu

Cõi lòng ta phiền muộn

 

Núi rừng ta trở về

Mưa nguồn thân lá mục

Xin vì nhau lắng nghe

Thì thầm cơn nước rút

 

Chỉ còn riêng đáy khe

Mảnh trăng khuya huyền hoặc.

(tr.167 &168)

Sau hết điều làm tôi vô cùng ngạc nhiên nữa là Phạm Trần Anh đã đưa vào một bài thơ của Hà Sĩ Phu một nhà tranh đấu đang là biểu tượng của giới sĩ phu Bắc Hà bây giờ. Đó là bài Lời Phật. Lời thơ không kêu gọi lật đổ, không hận thù mà thác lời dạy con để dùng trí tuệ (đuốc tuệ) tu thân dưỡng tánh. Khi mình tu thân dưỡng tánh rồi thì mình sẽ là người quân tử (Tu, Tề, Trị, Bình). Khi đã nhìn thấu lẽ Cùng- Thông của tạo hóa hoặc chỉ cần tu một tâm Từ Bi thôi, thì sẽ không còn làm khổ đời nữa. Bài thơ lục bát đơn sơ như sau:

Cho con trải một lần tù

Để con tròn một kiếp tu với đời

Kiếp người đau thế con ơi

Mỗi dòng con viết lệ rơi mấy lần?

Viết đi cho sạch nợ trần

Lâng lâng Đuốc Tuệ soi chân con về

(Trại Tù B14, Hà Nội Tháng 7,1996)

Nhân bài thơ của Hà Sĩ Phu tôi xin phép bàn rộng thêm. Giả sử sau này khi quý Ô. Nông Đức Mạnh, Nguyễn Minh Triết, Nguyễn Tấn Dũng, Nguyễn Phú Trọng, Lê Hồng Anh…vào tù khi chế độ cộng sản xụp đổ. Các giám thị cải huấn có thể biếu quý ông mỗi người một cuốn Kinh Thánh hoặc vài cuốn Kinh Phật như Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh, Kinh Kim Cang v.v..tôi bảo đảm quý ông này, sau khi được thả ra, sẽ hiền khô, sẽ biết thương ngươi, vì quý ông đã thấy xác thân này chỉ tồn tại như một ánh chớp ngang trời, cuộc đời này, quyền thế, thịnh suy tựa như giọt sương mai trên đầu ngọn cỏ:

Thịnh suy như lộ thảo đầu phô.

(Kệ tụng của Thiền Sư Vạn Hạnh)

Lời kết:

Trong phần giới thiệu cuốn sách,  TT. Thích Thiện Minh viết “Hội đang sưu tầm danh sách hằng ngàn tù nhân chính trị bị nhà cầm quyền CSVN xử tử hình và xuất bản. Trong ý hướng đó chúng tôi xin mời quí đồng bào đọc những vần thơ của anh em tù nhân chính trị viết từ đáy địa ngục trần gian…” (tr.8)

Còn nhà thơ Phổ Đức (hiện đang còn ở trong nước) đã giới thiệu tập hồi ký như sau: ”Đọc thơ Phạm Trần Anh, những ai có một khối tình lớn của Tản Đà, một chút u hòai sẽ tâm đắc và cảm nhận như chính nỗi lòng của mình.” (tr.31)

Riêng tôi, tôi xin dùng bài thơ sau đây của Phạm Trần Anh để kết thúc bài giới thiệu. Đó là bài thơ thất ngôn tứ tuyệt nhan đề Sơn Hà Thệ. Đó cũng là bài thơ để kính tặng sư phụ của anh là Hòa Thượng Thích Đức Nhuận đã viên tịch.

Nhất nhật tại tù nhất nhật âu

Kỷ niên vong quốc kỷ niên sầu

Nam nhi tâm huyết sơn hà thệ

Ái quốc ưu dân chí bạch đầu

 

Dịch nôm: Thề cùng sông núi

 

Mỗi ngày tù tội một lo âu

Bao năm mất nước bấy năm sầu

Một lòng thệ nguyện cùng sông núi

Yêu nước  thương dân tới bạc đầu

Tâm tình của Phạm Trần Anh ngày nay cũng là tâm tình của bao nhiêu tù nhân chính trị, bao nhiêu nhà tranh đấu đang trực diện với bạo quyền từng giờ từng phút. Động lực  tranh đấu ngày hôm nay chính là lòng ái quốc và lòng thương dân. Xin mấy ông cộng sản đừng vu vạ cho họ là phản động, là bị ngọai bang xúi giục. Bây giờ chẳng có ngọai bang nào thèm dòm ngó tới Việt Nam cả, ngọai trừ Trung Cộng.

Đào Văn Bình

Califrornia ngày 4-10-07

Cước chú: Dấu (*) là lời trích dẫn từ tác phẩm

Tác phẩm sẽ được ra mắt lần đầu tiên tại San Jose, California vào ngày 28-10-2007

Quý vị nào ở Hoa Kỳ muốn có sách xin gửi 20 đồng (kể cả cước phỉ gửi) về địa chỉ:

Anh Phạm

10095 Larson

Garden Grove, CA 92384

Tel: (714) 723-2798

Không Quên Bạn Tù

Không Quên Ðồng Bào Ðau Khổ

Trở về đầu trang