Bài của Trần Củng Sơn, Cali Today
ngày 25-6-07
Bài của Vương Hồng Anh, Việt Báo
ngày 26-6-07
Bài của Nguyễn Dương, Cali Today
ngày 26-6-07
Bài của Nguyễn Dương, Cali Today
ngày 28-6-07
ngày 28-6-07
Bài của Việt Báo Tướng Tôn Thất Đính Kể ...
ngày 28-6-07
Cập nhựt ngày 17-01-2010
Trung tướng Nguyễn Chánh Thi
Trung Tướng Nguyễn Chánh Thi (1923 2007)
Cựu trung tướng Nguyễn Chánh Thi qua đời
Trần Củng Sơn tổng hợp, Jun 25, 2007
Cali Today News - Theo tin từ các thân hữu
Mũ Đỏ cho biết Trung tướng Nguyễn Chánh Thi, cựu tư lệnh Binh Chủng Nhảy
Dù Quân Đội VNCH đă từ trần vào lúc 6 giờ 42 chiều thứ bảy 23/6/2007 tại
Landcaster, tiểu bang PA, Hoa Kỳ, hưởng thọ 84 tuổi.
Trung tướng Nguyễn Chánh Thi được biết đến là người đă cầm đầu cuộc đảo
chánh tổng thống Ngô Đ́nh Diệm vào năm 1960 cùng với Vương Văn Đông,
Nguyễn Triệu Hồng và một số chính trị gia của các đảng phái Việt Nam
thời đó.
Đảo chánh thất bại, ông lưu vong qua Cam Bốt và trở về sau khi Hội Đồng
Quân Nhân do đại tướng Dương Văn Minh lên nắm chính quyền vào năm 1963.
Năm 1966, có cuộc tranh chấp giữa chính quyền quân đội và đồng bào Phật
tử ở Huế, Nguyễn Chánh Thi lúc đó là tư lệnh quân khu 1 đă đứng về phía
địa phương và ông bị cách chức và sau đó bị bắt phải lưu vong tại Mỹ vào
năm này.
Như vậy cuộc đời của vị tuớng Nhảy Dù đă sống tại Hoa Kỳ được 41 năm cho
đến ngày qua đời. Trong một lần gặp gỡ, tướng Nguyễn Chánh Thi đăkể lại
nỗi buồn lưu vong trong những năm đầu nơi xứ lạnh Bắc Mỹ. Từ khi có hàng
triệu người VN tị nạn qua hải ngọai, cuộc sống của ông có phần ư nghĩa
hơn. Oâng đă viết hồi kư Một Trời Tâm Sự kể lại cuộc đảo chánh năm 60 và
cuộc đời thăng trầm binh nghiệp và chính trị của ḿnh.
Những phong trào kháng chiến của người hải ngọai thập niên 80 đă bùng
lên và tướng Nguyễn Chánh Thi là một trong những quân nhân được chú ư để
làm người lănh đạo. Các nhân sự trong tổ chức Người Việt Tự Do đă t́m
đến ông nhưng việc hợp tác không thành và sau đó đề đốc Hoàng Cơ Minh
đảm trách.
Mặc dù đă cuộc tranh luận ai là người thực sự cầm đầu cuộc đảo chánh năm
1960 giữa Vương Văn Đông và Nguyễn Chánh Thi, nhưng phải công nhận dù ít
hay nhiều tuớng Thi cũng có phần. Và lịch sử ghi lại một hành động can
đảm của một vị tướng dám đảo chánh một chế độ đang vững mạnh, cho dù
đúng hay sai tùy theo cái nh́n của mỗi phe phái. Nói theo nhận xét của
một người lính Nhảy Dù về tướng Nguyễn Chánh Thi là ông ngay thẳng, bộc
trực và b́nh dân.
Trần Củng Sơn
Tướng Nguyễn Chánh Thi Qua Đời Ở Lancaster, Thọ 84
VƯƠNG HỒNG ANH .
Việt Báo
Thứ Ba, 6/26/2007, 12:02:00 AM
Theo tin của thân hữu và gia đ́nh, vào chiều ngày thứ Bảy 23 tháng 6/2007, cựu trung tướng Nguyễn Chánh Thi, nguyên tư lệnh các đại đơn vị: Nhảy Dù, Sư đoàn 1 Bộ Binh, Quân đoàn 1/Vùng 1 Chiến thuật, đă từ trần tại Lancaster, Pennsylvania, hưởng thọ 84 tuổi.
Linh cửu Trung Tướng sẽ hỏa táng theo nghi thức Phật Giaó vào ngày thứ ba 26-6-2007.
Theo tài liệu được ghi trong cuốn "Việt Nam, Một trời tâm sự , tác giả: Nguyễn Chánh Thi", cuốn Việc từng ngày của Đoàn Thêm, và tài liệu quân sử, tiểu sử của cựu Trung tướng Nguyễn Chánh Thi lược ghi như sau:
-Sinh ngày 23/2/1923 tại Huế, gia nhập Quân đội từ năm 1941. Trong năm 1945, bị Nhật bắt làm tù binh, cũng trong năm này, ông bị Cộng sản bắt giam tại Ba Tơ, Quảng Nam. Vượt ngục, trở lại phục vụ trong Quân đội Liên Hiệp Pháp từ năm 1947, sau đó, được tuyển lựa vào binh chủng Nhảy Dù, tham dự nhiều cuộc hành quân tại chiến trường Bắc Việt. Tháng 8/1954, sau hiệp định Genève, ở cấp bậc Thiếu tá, được bổ nhiệm giữ chức vụ Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1 Ngự Lâm Quân tại Đà Lạt. Năm 1955, trở lại binh chủng Nhảy Dù, giữ chức chỉ huy phó Liên đoàn Nhảy Dù và được thăng trung tá.
Từ năm 1956 đến năm 1960, là Đại tá Tư lệnh Lữ đoàn Nhảy Dù. Ngày 11/11/1960, chỉ huy cuộc đảo chính Tổng thống Ngô Đ́nh Diệm, nhưng thất bại, sang lánh nạn tại Cam Bốt. Giữa tháng 11/1963, trở về nước, được phục hồi cấp bậc. Tháng 12/1963, được bổ nhiệm giữ chức Tư lệnh phó Quân đoàn 1.
Cuối tháng 1/1964, sau cuộc chỉnh lư của Trung tướng Nguyễn Khánh, được cử giữ chức Tư lệnh Sư đoàn 1, thăng Chuẩn tướng vào tháng 5/1964, thăng Thiếu tướng vào tháng 10/1964 và được bổ nhiệm giữ chức vụ Tư lệnh Quân đoàn 1/Vùng 1 Chiến thuật; thăng trung tướng vào tháng 10/1965. Ngày 13 tháng 3/1966, bị giải nhiệm khỏi chức vụ Tư lệnh Quân đoàn 1/Vùng 1 chiến thuật với lư do "chống lại trung ương". Ngày 29/7/1966 rời VN sang Mỹ với lư do "chữa bệnh", và đă cư ngụ tại Mỹ từ thời gian đó cho đến ngày qua đời.
VƯƠNG HỒNG ANH
Anh hùng lỡ vận hay người tạo thời cuộc?
Jun 26,
2007
|
Photo courtesy: New York Times |
Cali Today News - Vị tướng lừng danh của
quân đội Việt Nam CH “gẫy cánh” rất sớm vào năm 1966 khiến đất nước miền
Nam sau đó liên tục bị rối rắm, cùng lúc với chiến trận chống Cộng Sản
gia tăng, ông Nguyễn Chánh Thi, đă qua đời ở Lancaster, Pennsylvania,
thọ 84 tuổi.
Ông sinh ngày 23 tháng 2 năm 1923 tại Huế, một thành phố mà sau này ông
sẽ trở về cai trị. Cha ông là quan chức nhỏ vốn có đầu quân cho quân đội
Pháp trong Đệ Nhất Thế Chiến.
Ông cũng gia nhập quân đội Pháp khi mới 17 tuổi và chống lại nhiều thành
phần quốc gia đang nổi lên chiến đấu cho nền độc lập của Việt Nam lúc
bấy giờ.
Trong lực lượng quân đội Việt Nam CH, ông là loại sĩ quan của tầng lớp
‘trung lưu”. Đa số được tập luyện ở Hoa Kỳ, nói được chút ít Anh Ngữ và
làm việc với các cố vấn và quân nhân Mỹ khá dễ dàng.
Tướng Thi liên tục dính vào các cuộc chuẩn bị đảo chánh, tin đồn đảo
chánh hoặc… dẹp tan đảo chánh. Tháng 11 năm 1960, lúc đó là Đại tá chỉ
huy Lực Lượng Nhảy Dù, ông đă đảo chánh hụt ông Ngô Đ́nh Diệm.
Sau vụ này ông bay sang lánh nạn ở Cambodia trong ṿng 3 năm, chỉ trở về
sau khi ông Diệm bị lật đổ vào tháng 11 năm 1963.
Tháng giêng năm sau, ông lại giúp một cuộc binh biến khác, đưa Tướng
Nguyễn Khánh lên cầm quyền và sau đó có giúp tướng Khánh dẹp được 1 cuộc
đảo chánh. Tờ Times năm 1965 gọi tứơng Thi là ‘chuyên viên đảo chánh” (A
coup specialist).
Trong quyển sách “Fire in The Lake” (1972) Frances FitzGerald viết là
“các tướng lănh Vietnam CH cứ kháo nhau xem tướng Kỳ và Tướng Thi ai đảo
chánh ai”.
Tướng Thi thăng chức và lên làm Tướng Lănh chỉ huy vùng 1 Chiến Thuật.
Nhờ có hậu thuẫn của chính TT L. Johnson trong tháng 2 năm 1966 mà tướng
Kỳ thuyết phục 8 tướng lănh trong số 10 vị tướng để cùng ông tống khứ
tướng Thi và dẹp tan cuộc tranh đấu của Phật Giáo năm đó.
Nhưng tướng Thi rất được ḷng dân chúng Huế. Chỉ 5 ngày sau khi ông bị
tước lon, lúc trở về Huế có khoảng 20,000 người ra đón và hoan hô ông.
Một sinh viên Phật Tử cầm loa nói với đám đông: “Quư vị có muôán Tướng
Thi ở lại với chúng ta không?”, th́ lập tức rất nhiều sinh viên la lớn:
“Muốn, muốn!”
Sau đó Tướng Thi sang Hoa Kỳ. Ông ném tất cả huân chương, xếp tàn y quân
nhân lại và chỉ giữ cái mền như là kỷ niệm cuối cùng của cuộc đời quân
ngũ.
Lúc đầu ở Mỹ ông nhận tiền trợ cấp cho 1 tướng 3 sao là 600 đô la mỗi
tháng, nhưng do chỉ trích Tướng Kỳ không ngớt, tiền cấp dưỡng của ông bị
rút lại c̣n 170 đô la/tháng.
Trong nhiều năm ở Hoa Kỳ, tướng Thi là khách hàng thường xuyên của một
motel ở Los Angeles và mở 1 quán cà phê ở Arkansas. Nhưng khi đồng hương
Việt Nam nhận ra ông trong một nhà hàng th́ thường ông được chào đón như
một anh hùng.
Và ngày nay, người hùng một thời đă yên giấc ngàn thu, bỏ lại phía sau
tất cả, và tất cả, kể cả chuyện người ta tranh luận nhau: Ông đúng hay
sai?
Nguyễn Dương,
source The New York Times
Những chi tiết mới tiết lộ về cố trung
tướng Nguyễn Chánh Thi
Nguyễn Dương,
source Washington Post, Jun 28, 2007
|
|
Cali Today News – Cựu trung tướng Nguyễn
Chánh Thi, cựu tư lệnh vùng, đă qua đời v́ bệnh tim ở nhà thương Hospice
of Lancaster County, thọ 84 tuổi. Ông ta một gương mặt đặc biệt của quân
đội Việt Nam CH đă nằm xuống.
Có thời ông đă chỉ huy cả 5 tỉnh ở tuyến địa đầu ở phương Bắc của Việt
Nam CH, nổi tiếng là một vị tướng chỉ huy gan dạ nhưng cũng nổi tiếng là
“người quá hiểu biết về chính trị” nên cứ tạo liên tiếp nhiều cú đảo
chánh và phản đảo chánh trong thập niên 1960.
Nguyễn Cao Kỳ, khi đă là người giữ chức như một Thủ Tướng, đă “ngửi”
thấy ở tướng Thi một đối thủ nguy hiểm, đă t́m cách liên lạc kết cấu
nhiều tướng lănh “bứng” tướng Thi ngày 10 tháng 3 năm 1966.
Tướng Thi được lệnh rời Việt Nam CH đi Mỹ chữa bệnh hôi mũi và tướng thi
đă trả lời: “Tôi chỉ ngửi thấy có 1 mùi hôi duy nhất là mùi hôi của tham
nhũng.”
Chỉ ít lâu, trên đường phố nhiều thành phố của Việt Nam CH tràn ngập
người phản đối. Tướng Thi là Phật tử ít ỏi trong nhóm tướng lănh tài ba
và đa số là Công giáo.
Ông nổi tiếng trong ḷng dân chúng và có quyền uy thật sự. Nhiều người
tỏ ra không tin tướng Kỳ v́ chính phủ của ông Kỳ tham nhũng và ông từng
hứa sẽ từ chức nhường lại cho một chính phủ dân sự, nhưng ông ta đă
không bao giờ giữ lời hứa.
Báo Washington Post cho biết sau vụ hạ bệ tướng Thi, thành phố Đà Nẵng
tê liệt đến 90% do một cuộc đ́nh công lớn. Tướng Thi trở về bản doanh và
nói với đám đông đến ủng hộ ông: “Hăy nghĩ đến đất nước, xin đừng nghĩ
đến tôi!”
Sau đó khi nói chuyện với kư giả Ward Just của Washington Post, ông bảo:
“Tôi có thể chấp nhận bất cứ chức vụ nào, miễn là gíúp ích cho đất
nước.”
Hoa Kỳ lúc đó ủng hộ việc tống xuất tướng Thi, v́ người Mỹ xem ông là
“tướng nổi loạn”, không tích cực chống cộng và c̣n tỏ ra muốn nói chuyện
thương thảo với Bắc Việt.
Một bảng phân tích của CIA lúc đó nhận định: “thật ra quân đoàn có rối
loạn th́ không do lỗi của tướng Thi. Ôâng ấy giống như kẻ chơi bài, hay
đặt cược vào vị này rồi mai khác là vị kia. Mục tiêu chính của ông ta là
chơi bài chính trị. Đối với thuộc hạ cũng thế.”
Tướng Kỳ mang quân ra Đà Nẵng và cuộc dẹp biểu t́nh, vốn kéo dài 2
tháng, khiến hàng trăm người chết. Tướng Thi sang Mỹ.
Thật ra có lần ông đă trở về nước vào tháng 2 năm 1972, nhưng quân đội
Việt Nam CH bao vây chiếc máy bay chở ông ngay trên phi đạo và không cho
ông đặt chân trở lại quê hương. Tướng Thi không bao giờ được đặt chân
xuống đất mẹ lần thứ nh́ và máy bay chở ông cất cánh bay về phương trời
xa.
Có một chi tiết khác là trong thời Đệ Nhị Thế Chiến, ông đă bị quân Nhật
bắt làm tù binh trong nhiều tháng. Chỉ nhờ một cuộc oanh kích của máy
bay đồng minh, ông trốn thoát được.
Sau chiến tranh, ông bị Việt Minh bắt giam trong 3 tháng, theo tài liệu
của gia đ́nh ông.
Có lần trong các năm từ 1964 đến 1965, thời Đại sứ Maxwell Taylor, một
sĩ quan CIA gặp tướng Thi đang cười toe có vẽ rạng rỡ. Khi người này hỏi
tướng Thi tại sao ông cười th́ Tướng Thi đáp: “V́ hôm nay là một trong
những ngày hạnh phúc nhất của tôi. Hôm nay tôi đă nói thẳng vào mặt viên
Đại sứ Mỹ là ông ta không sai bảo chúng tôi được cái ǵ hết!”
Sau này trong quyển “The Best and Brightest” (1969), David Hambestam kể
lại chi tiết đó với lời b́nh: “Một nhắn nhủ nhỏ mà đau thương cho Việt
Nam Cộng Ḥa là cách duy nhất chống Cộng Sản hữu hiệu là đôi lúc phải
đớp chát với chính ông Đại Sứ Hoa Kỳ!”
Nguyễn Dương,
source Washington Post
Thứ Sáu 29-6: Chùa Phổ Đà Làm Lễ Tưởng Niệm Tướng Thi
Việt Báo Thứ Năm, 6/28/2007, 12:02:00 AM:
Chùa Phổ Đà, Quận Cam (VB) . - Chùa Phổ Đà sẽ tổ chức buổi lễ cầu siêu và tưởng niệm cố Trung tướng Nguyễn Chánh Thi, tướng lănh sống lưu vong từ năm 1966 sau những biến cố chính trị dồn dập tại miền Trung và Saigon lúc ấy.
Với rất nhiều người trọng tuổi gốc miền Trung, Tướng Nguyễn Chánh Thi được xem là 1 trong những người hùng cách mạng, dù ông thất bại trong việc chỉ huy một lực lượng tấn công dinh Gia Long ngày 11/11/1963 nhằm thực hiện cuộc đảo chánh chế độ bị lên án là độc tài, đàn áp tôn giáo.
Với vị viện chủ chùa Phổ Đà, Ḥa Thượng Thích Hạnh Đạo, tướng Thi từng là cấp chỉ huy Tư lệnh Quân đoàn 1 kiêm đại biểu chính phủ vùng 1 chiến thuật vào những năm mà Ḥa Thượng là trưởng pḥng Tuyên Úy Phật giáo Quân đoàn, được xem tương đương cấp bậc thiếu tá.
Riêng với cựu chuẩn tướng Đặng Long (tiếp xúc với báo Việt Báo tại sân chùa Phổ Đà trưa Thứ Tư), tướng Thi là chiến sĩ Dù tài năng, và có t́nh nghĩa với anh em. "Tôi đến chùa v́ nghe tin đây có lễ cầu siêu, tưởng niệm vào chiều Thứ Sáu này. Tôi là đàn em của Tướng Thi, bởi lúc ông là Trung sĩ Nhất Nhảy Dù thuộc tiểu đoàn 6 của Pháp, tôi mới cấp trung sĩ tiểu đoàn 10. Sau đó, ông học khóa sĩ quan ở Đập Đá, c̣n tôi học khóa 3 Trừ Bị Thủ Đức.", cựu chuẩn tướng Long, 82 tuổi cho biết.
Vị tướng lăo thành Đặng Long cho biết, “sau này ông biết tôi phục vụ tại Pḥng Đặc Nhiệm Phủ Tổng Thống (TT Thiệu), nhưng bao nhiêu năm sau mới gặp lại tại Mỹ, ông vẫn t́nh chiến hữu như xưa. Lần gần đây nhất c̣n gặp ông, là bữa ăn tại nhà hàng Hương Vỹ thành phố Garden Grove khi ông về đây chơi, và vẫn thư từ liên lạc thường xuyên.”
Theo một bức thư mới nhất đề ngày 29-3-07 được cho xem, nét chữ vị tướng lănh 84 tuổi này vẫn rất đẹp, nói đùa vùng ông đang cư ngụ những ngày cuối đời là nơi "chó ăn đá gà ăn muối", và cho biết c̣n đi nhiều thành phố như Nữu Ước, ở Canada để thăm viếng chiến hữu Dù xưa cũ theo lời mời của anh em.
Khóa 3 Thủ Đức mà tướng Long theo học, có một số Thiếu Tướng, Đại Tá mà độc giả quen tên, như cố Thiếu tướng Nguyễn khoa Nam, Đại tá Nguyễn trọng Liệu, Đại tá Tạ Tỵ, .v.v.
Người có liên quan nhiều đến cố Trung tướng Thi, cựu nghị sĩ, cựu trung tướng Tôn thất Đính đă được ban tổ chức lễ cầu siêu, tưởng niệm liên hệ, và cho biết cũng sẽ đến dự, nghiêng ḿnh, và phát biểu cảm tưởng.
Việt Báo
Tướng Tôn Thất Đính Kể Tướng Thi Nhớ Quê Hương Muốn Về:
Tướng Thi Tới Phi Trường TSN, Bị Cấm, Phải Quay Trở Lại Mỹ
Westminster (VB) . - Bộc trực, đánh giặc giỏi, đem quân nổi dậy chống chế độ độc tài, rồi chống cả kiêu binh quân phiệt, tham gia phong trào đấu tranh của Phật Giáo đ̣i hỏi thành lập Quốc Hội Lập Hiến thành công, nhưng rốt cuộc laị bị chính quyền đẩy đi lưu vong "để chữa bịnh đau mũi" và cấm cửa không cho trở về dù nhớ quê hương xứ sở.
Đó là nội dung những cảm tưởng được bày tỏ bởi cựu Trung tướng Tôn thất Đính về cựu Trung tướng Nguyễn Chánh Thi vừa qua đời lúc 84 tuổi, sau thời gian sống lưu vong suốt 40 năm, kể từ khi bị cách chức Tư Lịnh Quân Đoàn 1 và Vùng 1 chiến thuật do những xáo trộn ở vùng này năm 1966.
Tướng Đính nói trong một cuộc phỏng vấn: "Tôi chống chế độ nhà Ngô năm 1963, c̣n ông Thi chống từ năm 1960 lận ! Nhưng bởi tướng Thi lúc đó tổ chức gấp rút quá, nên không thành công. Năm 1966, ông cũng đứng về phía lập trường dân tộc tham gia phong trào đấu tranh đó hỏi thành lập Quốc Hội Lập Hiến. Cuộc tranh đấu biến t́nh h́nh Miền Trung căng thẳng, xáo trộn. Tôi đang lúc bị "trù" với chức thanh tra, quân huấn, được tướng Thiệu yêu cầu ra Trung gấp giúp giải quyết t́nh h́nh. Tôi ra gặp Tướng Thi, thuyết phục ḿnh cần lo đánh giặc trước, để t́nh h́nh rối loạn sẽ không lợi. Tướng Thi bàn giao chức vụ cho tôi và trở về Saigon. ổn định được t́nh h́nh rối loạn lúc đó."
Sau đó, Tướng Thi bị chính phủ của Tướng Thiệu Tướng Kỳ cô lập, đưa ra Hội Đồng Kỷ Luật, ép buộc qua Mỹ với lư do để chữa bệnh đau mũi.
Những năm tháng kế đó, Quốc Hội Lập Hiến được thành lập, với QH Lưỡng Viện. Cựu trung tướng Đính trở thành nghị sĩ Thượng Viện VNCH và có lúc được bầu làm chủ tịch Ủy Ban Quốc Pḥng. Khi phái đoàn QH công du HK, tướng Thi tâm sự nhớ quê hương gia đ́nh, nhờ Quốc hội vận động để hồi hương, theo nội dung lời thuật.
Tôi và các nghị sĩ trong Ũy Ban QP vận động công khai trước Ủy ban, trước khoáng đại QH, cả lúc gặp Tổng Thống Thiệu. "Được đồng ư cho tướng Thi về, nên Tướng Thi mới về bằng chuyếnbay hăng PanAm. Nhưng khi về tới phi trường Tân Sơn Nhất, thấy thân nhân tiếp đón đông đảo quá hay sao đó, chính quyền có lịnh máy bay phải đưa Tướng Thi trở lại Mỹ, các nghị sĩ chúng tôi trở tay không kịp và thấy sự ngăn cấm thật vô lư", cựu nghị sĩ Đính thuật lại.
Tướng Đính cũng kể ra nhiều chiến công của cựu trung tướng Nguyễn Chánh Thi nhưng cũng nhận xét Tướng Thi thẳng thắn, bộc trực, và... nóng nảy.
Ông cho biết, sẽ đến dự lễ cầu siêu, tưởng niệm vào chiều Thứ Sáu này tại chùa Phổ Đà, "bởi Tướng Thi là một người đánh giặc giỏi, yêu nước, chống độc tài và quân phiệt, chống sự thao túng của ngoại bang, đ̣i hỏi phải có Quốc Hội Lập Hiến mới để đáp ứng t́nh thế, nhưng rồi bị đẩy phải sống xa đất nước"
Việt Báo